- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 550
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Bir ürün sayfasını kaldırdığınızda ya da bir blog yazısını sildiğinizde, o adrese gelen ziyaretçiye ne döndüreceğiniz basit bir teknik ayrıntı gibi görünür: 404 mü, yoksa 410 mu? Aradaki fark küçük görünse de, biri "burada bir şey bulamadık" derken diğeri "bu kasıtlı olarak ve kalıcı biçimde kaldırıldı" diyor; ikisini birbirinin yerine kullanmak yanlış bilgi vermek anlamına gelebilir.
Bu yazı iki durum kodunun resmî tanımdaki farkını ve Google'ın bu ikisini pratikte nasıl işlediğini ele alıyor.
404 ile 410 arasındaki resmî fark
MDN'in 410 durum kodu belgesine göre 410 Gone, hedef kaynağın origin sunucuda artık bulunmadığını ve bu durumun büyük olasılıkla kalıcı olduğunu belirtir. Aynı belge net bir kural koyuyor: sunucu sahibi bu durumun geçici mi kalıcı mı olduğunu bilmiyorsa, 410 yerine 404 kullanılmalı. Yani 410, yalnızca "bu içeriği bilerek ve kalıcı olarak kaldırdım" denildiğinde kullanılacak daha kesin bir beyan; 404 ise "burada bir şey yok" diyen daha genel, belirsizliğe açık bir yanıt.
Belge ayrıca pratik bir sonucu da belirtiyor: istemcilerin 410 alan bir kaynağa tekrar istek göndermemesi, site sahiplerinin de o kaynağa işaret eden bağlantıları kaldırması ya da değiştirmesi bekleniyor; 410 yanıtları varsayılan olarak önbelleklenebilir de sayılıyor. 404'te böyle bir önbellekleme varsayımı yok, çünkü içeriğin ileride geri gelme ihtimali dışlanmıyor.
Google bu iki kodu farklı mı işliyor?
Burada yaygın bir varsayımı düzeltmek gerekiyor: Google Search Central'ın belgesine göre 429 dışındaki tüm 4xx hataları aynı şekilde işleniyor; Google'ın tarayıcıları bu kodları gördüğünde bir sonraki işlem sistemine içeriğin var olmadığını bildiriyor. Yani 410 kullanmanın, bir sayfayı 404'e göre indeksten daha hızlı düşürdüğüne dair belgede bir ayrım yok; her iki durumda da tarama sıklığı kademeli olarak azalıyor.
Bu, 410'un anlamsız olduğu anlamına gelmiyor: kodun asıl değeri arama motoruna değil, sizin ve başka sistemlerin (izleme araçları, ortaklarınızın entegrasyonları, önbellek katmanları) o adresin bilerek kaldırıldığını kesin biçimde anlamasında. Google ayrıca içerik bir hata sayfası gibi görünüp de sunucu yanlışlıkla 200 döndürdüğünde "soft 404" uyarısını Search Console üzerinden veriyor; bu da 404/410 ile karıştırılmaması gereken, aslında yanlış yapılandırılmış bir sunucu yanıtına işaret eden ayrı bir durum.
Hangi durumda hangisini seçmeli?
Pratik kural şu: bir ürün stoktan tamamen kalktıysa ve geri gelmeyecekse, bir kampanya sayfası süresiz kapatıldıysa ya da bir içerik bilinçli olarak yayından kaldırıldıysa 410 kullanmak doğru sinyali veriyor. Ürünün geçici olarak stokta olmadığı, sayfanın taşınabileceği ya da durumdan emin olunmadığı her durumda 404'te kalmak, ya da içerik başka bir adrese taşındıysa doğrudan 301 ile yönlendirmek daha isabetli.
Sunucuda 410 nasıl döndürülür?
Apache kullanıyorsanız bunu sağlayan yönerge Apache'nin mod_alias modülünün resmî belgesinde tanımlanan `Redirect` satırının ayrı bir argümanı: `Redirect gone /eski-sayfa` yazıldığında hedef URL belirtilmeden doğrudan 410 döndürülüyor. Bu, aynı yönergenin `permanent` (301) ve `temp` (302) argümanlarıyla aynı ailede, ama farklı bir amaca hizmet ediyor: yönlendirme değil, kalıcı yokluk beyanı.
WordPress gibi bir içerik yönetim sistemi kullanıyorsanız bu genelde bir eklenti üzerinden, doğrudan sunucu yazılımıysa Apache'de yukarıdaki yönergeyle, Nginx'te ise özel bir `return 410;` satırıyla ayarlanır; hangi yöntemi seçtiğiniz kullandığınız altyapıya bağlı.
Kaldırılan sayfaya işaret eden bağlantılar ne olacak?
Bir sayfayı silmeden önce ona site içinden işaret eden bağlantıları da güncellemek gerekir; aksi halde ziyaretçiyi kendi sitenizin içinde bile bir hataya yönlendirmiş olursunuz. İç ve dış bağlantı yönetiminin genel mantığını iç bağlantılar ve dış bağlantılar yazımızda ele almıştık; bir sayfa kaldırıldığında bu kontrol listesine eklenmesi gereken bir adım daha var demektir.
404 sandığınız şey aslında farklı bir sorun olabilir
Bazen "sayfa yok" göründüğü zannedilen durum aslında CDN'in eski bir sürümü göstermesinden kaynaklanır; bu durumda dönen kod 404 bile olmayabilir, eski içerik hâlâ 200 ile gelir. Bunu CDN eski sayfayı gösteriyor: cache ve purge teşhisi yazımızda ayrı bir teşhis konusu olarak ele almıştık. Sayfa gerçekten hiç açılmıyorsa ve bu bir barındırma ayarından kaynaklanıyor olabilirse GitHub Pages sayfam açılmıyor yazımıza da bakılabilir; bu farklı nedenleri birbirinden ayırmak doğru teşhisin ilk adımı.
Sık Sorulan Sorular
404 hatası nedir?
Sunucunun, istenen adreste bir içerik bulamadığını belirten standart HTTP durum kodudur; içeriğin geçici mi kalıcı mı kaldırıldığı konusunda bir bilgi taşımaz.
404 hatası neden olur?
Bir sayfa silindiğinde, adresi değiştirilip yönlendirme eklenmediğinde ya da ziyaretçi hatalı/eski bir bağlantıya tıkladığında ortaya çıkar.
404 hatası nasıl düzeltilir?
İçerik başka bir adrese taşındıysa kalıcı yönlendirme eklenir; içerik gerçekten kaldırıldıysa ve bu durum kesinse 410, belirsizse 404 döndürülmeye devam edilir; her iki durumda da o adrese işaret eden iç bağlantılar güncellenmelidir.
Özetle
404, bir içeriğin bulunamadığını belirsiz bir dille söylerken, 410 aynı durumu "kasıtlı ve kalıcı" diyerek daha kesin ifade ediyor; ama Google bu ikisini arama sonuçlarından kaldırma hızı açısından aynı şekilde işliyor. Kodu doğru seçmek arama motoru için değil, sizin ve entegre olduğunuz sistemler için anlam taşıyor.
Kaldırdığınız sayfalarda şu ana kadar hep 404 mü döndürdünüz, yoksa kasıtlı kaldırmalarda 410 kullandığınız oldu mu?
Güncelleme: 25 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
