- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 528
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Mobil oyununuzu Google Play Console'a yüklerken içerik derecelendirme anketini doldurduğunuzda, ekranın altında beliren hesaplanan derecelendirme bazen beklediğinizden bir üst kademeye çıkar. Oyunda görünür şiddet ya da cinsellik yokken bile Teen ya da Mature etiketiyle karşılaşabilirsiniz; sorun genelde şiddet sorusunda değil, anketin ilerleyen bölümlerindeki etkileşim ve satın alma sorularında gizlidir.
Bu yazı IARC'ın kendi sitesine ve Google Play Console'un içerik derecelendirme rehberine dayanarak anketteki hangi cevapların derecelendirmeyi hangi yönde ittiğini ve ESRB ile PEGI'nin bu cevapları nasıl kademelere çevirdiğini gösteriyor.
IARC'ın "Nasıl Çalışır" sayfasına göre süreç geliştiricinin derecelendirme almak için anketi doldurmasıyla başlıyor; anket tamamlandıktan sonra sistem bölgeye göre uygun yaş derecelendirmesini, içerik tanımlayıcılarını ve etkileşimli öğeleri kendisi atıyor.
Aynı kaynağın SSS bölümü anketin uzunluğunun da içerik miktarına bağlı olduğunu belirtiyor: IARC'ın SSS sayfasına göre şiddet, saygısızlık, cinsel içerik, çıplaklık, kumar veya benzeri malzeme barındıran bir oyun ya da uygulama için anketi tamamlamak biraz daha uzun sürebiliyor; yani sorular içerik arttıkça dallanıyor.
Derecelendirmeyi asıl şaşırtan kısım genelde burada. IARC'ın kendi sayfasına göre Etkileşimli Öğeler, oyun içi satın alma (rastgele sonuçlu olanlar dahil), diğer kullanıcılarla etkileşim, konum paylaşımı ve internet erişimi hakkında baştan uyarı sağlıyor. Yani oyunda hiçbir şiddet ya da cinsel içerik betimlemesi olmasa bile, rastgele sonuçlu oyun içi satın alma seçeneği varsa bu ayrıca işaretleniyor.
Bu ayrımın somut bir sonucu da var: IARC'ın derecelendirme tanımları sayfasına göre Avustralya sınıflandırma sistemi, şansa bağlı unsurlarla ilişkili oyun içi satın alma (ücretli loot box dahil) içeren oyunlara asgari M sınıflandırması getiriyor; yani bu tek soruya verilen "evet" cevabı, oyunun geri kalanı ne kadar sakin olursa olsun kademeyi tek başına yukarı çekebiliyor. Bu tür satın almaların cihaz değiştiğinde nasıl geri geleceği ayrı bir konu; bunu cihaz değiştirince oyun içi satın almalar nasıl geri yüklenir yazımızda ele almıştık.
Play Console Yardım'ın içerik derecelendirme rehberine göre ESRB'nin Everyone kademesi "minimal cartoon, fantasy or mild violence" ile sınırlı kalırken, Teen kademesi "violence, suggestive themes, crude humor, minimal blood, simulated gambling" gibi cevapları kapsıyor. Mature kademesine geçiş için "intense violence, blood and gore, sexual content" cevaplarından biri yeterli; Adults Only ise "prolonged scenes of intense violence, graphic sexual content and/or gambling with real currency" cevaplarını gerektiriyor.
Rehber, her otoritenin bağımsız olduğunu ve kendi yöntemini uyguladığını da ayrıca belirtiyor; bu yüzden aynı anket cevapları ESRB'de Teen çıkarken başka bir bölgede farklı bir kademeye denk gelebiliyor.
Aynı rehberin PEGI tanımları da anketteki hangi cevabın hangi yaş etiketini tetiklediğini gösteriyor. PEGI 3 "no bad language" şartıyla ve yalnız çizgi film tarzı şiddetle sınırlı kalırken; PEGI 12 kademesine geçiş için "violence of a slightly more graphic nature towards fantasy characters" ya da "simulated gambling" cevaplarından biri yeterli. PEGI 16, "stronger inappropriate language, encouraging the use of tobacco or drugs and depicting criminal activities" cevaplarıyla tetikleniyor; PEGI 18 ise şiddetin "gross violence" seviyesine ulaşması ya da "graphic sexual content" cevabıyla devreye giriyor.
Burada dikkat edilmesi gereken ayrıntı, PEGI 7'nin PEGI 3'ten farkının şiddetten çok korku unsuruna dayanması: rehbere göre PEGI 7, "scenes or sounds that can possibly be frightening for children" içeren ama hâlâ çok hafif şiddete sahip içerikleri kapsıyor. Yani anketteki "korkutucu öğe var mı" sorusuna verilen cevap, şiddet sorusundan bağımsız olarak kademeyi tek başına ittirebiliyor.
Play Console rehberi anketin nereden başlatıldığını da adım adım anlatıyor: App content sayfasında Policy > App content yolundan Start'a tıklanıyor, IARC ile yazışmada kullanılacak e-posta giriliyor, kategori seçiliyor ve anket tamamlanıyor; cevaplar Summary sayfasında hesaplanan derecelendirmeleri üretiyor ve Submit ile gönderiliyor. Rehber, içeriğin yanlış temsil edilmesinin uygulamanın kaldırılması veya askıya alınmasıyla sonuçlanabileceğini de ayrıca not ediyor.
Hesaplanan kademe beklentinizi karşılamıyorsa anketi yeniden başlatabilir ya da sertifika e-postasındaki bağlantı üzerinden ilgili derecelendirme otoritesine doğrudan itiraz edebilirsiniz. İçerik veya özelliklerde anketin cevaplarını etkileyecek bir güncelleme yapıldığında anketin yeniden doldurulması da rehberde ayrıca şart koşuluyor.
Bu süreç yayıncı tarafında yürüyor; oyuncu tarafında farklı ama ilişkili bir soru, mağaza paketinin kurulum sırasında sınırı aşması durumunda hangi yolun izleneceği — bunu oyun paketi mağaza sınırını aşınca hangi yol seçilir yazımızda ele almıştık. Anketin oyunun içeriğiyle ilgisi var, oyuncunun cihaz değiştirdiğinde verilerini korumasıyla ilgisi yok; bu da telefon değiştirirken oyun ilerlemesi nasıl korunur yazımızda ayrıca ele alınan başka bir konu.
IARC anketinde derecelendirmeyi belirleyen tek soru şiddet değil; rastgele ödüllü satın alma, kullanıcılar arası etkileşim, konum paylaşımı ve korku unsuru gibi Etkileşimli Öğe sorularının her biri kademeyi tek başına yukarı çekebiliyor. ESRB ve PEGI aynı cevapları farklı eşiklerle kademelere çeviriyor; bu yüzden anketi göndermeden önce hangi sorunun hangi kademeyi tetiklediğini bilmek hem beklenmedik bir Mature ya da PEGI 18 etiketinden kaçınmayı hem de gerekirse itiraz sürecini daha bilinçli yürütmeyi kolaylaştırıyor.
Anketteki hangi soru sizin derecelendirmenizi değiştirdi?
Güncelleme: 24 Ağustos 2026.
Bu yazı IARC'ın kendi sitesine ve Google Play Console'un içerik derecelendirme rehberine dayanarak anketteki hangi cevapların derecelendirmeyi hangi yönde ittiğini ve ESRB ile PEGI'nin bu cevapları nasıl kademelere çevirdiğini gösteriyor.
IARC anketi kimin sorumluluğunda, ne soruyor?
IARC'ın "Nasıl Çalışır" sayfasına göre süreç geliştiricinin derecelendirme almak için anketi doldurmasıyla başlıyor; anket tamamlandıktan sonra sistem bölgeye göre uygun yaş derecelendirmesini, içerik tanımlayıcılarını ve etkileşimli öğeleri kendisi atıyor.
Aynı kaynağın SSS bölümü anketin uzunluğunun da içerik miktarına bağlı olduğunu belirtiyor: IARC'ın SSS sayfasına göre şiddet, saygısızlık, cinsel içerik, çıplaklık, kumar veya benzeri malzeme barındıran bir oyun ya da uygulama için anketi tamamlamak biraz daha uzun sürebiliyor; yani sorular içerik arttıkça dallanıyor.
Etkileşimli Öğeler: şiddet sorusundan bağımsız bir yükseltici
Derecelendirmeyi asıl şaşırtan kısım genelde burada. IARC'ın kendi sayfasına göre Etkileşimli Öğeler, oyun içi satın alma (rastgele sonuçlu olanlar dahil), diğer kullanıcılarla etkileşim, konum paylaşımı ve internet erişimi hakkında baştan uyarı sağlıyor. Yani oyunda hiçbir şiddet ya da cinsel içerik betimlemesi olmasa bile, rastgele sonuçlu oyun içi satın alma seçeneği varsa bu ayrıca işaretleniyor.
Bu ayrımın somut bir sonucu da var: IARC'ın derecelendirme tanımları sayfasına göre Avustralya sınıflandırma sistemi, şansa bağlı unsurlarla ilişkili oyun içi satın alma (ücretli loot box dahil) içeren oyunlara asgari M sınıflandırması getiriyor; yani bu tek soruya verilen "evet" cevabı, oyunun geri kalanı ne kadar sakin olursa olsun kademeyi tek başına yukarı çekebiliyor. Bu tür satın almaların cihaz değiştiğinde nasıl geri geleceği ayrı bir konu; bunu cihaz değiştirince oyun içi satın almalar nasıl geri yüklenir yazımızda ele almıştık.
ESRB'de aynı cevap hangi kademeye düşüyor?
Play Console Yardım'ın içerik derecelendirme rehberine göre ESRB'nin Everyone kademesi "minimal cartoon, fantasy or mild violence" ile sınırlı kalırken, Teen kademesi "violence, suggestive themes, crude humor, minimal blood, simulated gambling" gibi cevapları kapsıyor. Mature kademesine geçiş için "intense violence, blood and gore, sexual content" cevaplarından biri yeterli; Adults Only ise "prolonged scenes of intense violence, graphic sexual content and/or gambling with real currency" cevaplarını gerektiriyor.
Rehber, her otoritenin bağımsız olduğunu ve kendi yöntemini uyguladığını da ayrıca belirtiyor; bu yüzden aynı anket cevapları ESRB'de Teen çıkarken başka bir bölgede farklı bir kademeye denk gelebiliyor.
PEGI'de kademe atlatan cevaplar
Aynı rehberin PEGI tanımları da anketteki hangi cevabın hangi yaş etiketini tetiklediğini gösteriyor. PEGI 3 "no bad language" şartıyla ve yalnız çizgi film tarzı şiddetle sınırlı kalırken; PEGI 12 kademesine geçiş için "violence of a slightly more graphic nature towards fantasy characters" ya da "simulated gambling" cevaplarından biri yeterli. PEGI 16, "stronger inappropriate language, encouraging the use of tobacco or drugs and depicting criminal activities" cevaplarıyla tetikleniyor; PEGI 18 ise şiddetin "gross violence" seviyesine ulaşması ya da "graphic sexual content" cevabıyla devreye giriyor.
Burada dikkat edilmesi gereken ayrıntı, PEGI 7'nin PEGI 3'ten farkının şiddetten çok korku unsuruna dayanması: rehbere göre PEGI 7, "scenes or sounds that can possibly be frightening for children" içeren ama hâlâ çok hafif şiddete sahip içerikleri kapsıyor. Yani anketteki "korkutucu öğe var mı" sorusuna verilen cevap, şiddet sorusundan bağımsız olarak kademeyi tek başına ittirebiliyor.
Anketi göndermeden önce gözden geçirilecek dört cevap
- Rastgele ödüllü satın alma: Loot box benzeri bir mekanik varsa Etkileşimli Öğeler'de ayrıca işaretlenir, bazı ulusal sistemlerde asgari kademeyi doğrudan belirler.
- Kullanıcılar arası etkileşim: Sohbet veya çok oyunculu iletişim seçeneği, içerikten bağımsız bir uyarı olarak eklenir.
- Konum paylaşımı: Oyunun konum bilgisi paylaşması ayrı bir Etkileşimli Öğe olarak işaretlenir.
- Korku unsuru: Şiddet düşük olsa bile korkutucu sesler veya sahneler PEGI 7 gibi bir kademeyi tek başına tetikleyebilir.
Play Console rehberi' Alıntı:
Anketi doldurma ve itiraz süreci
Play Console rehberi anketin nereden başlatıldığını da adım adım anlatıyor: App content sayfasında Policy > App content yolundan Start'a tıklanıyor, IARC ile yazışmada kullanılacak e-posta giriliyor, kategori seçiliyor ve anket tamamlanıyor; cevaplar Summary sayfasında hesaplanan derecelendirmeleri üretiyor ve Submit ile gönderiliyor. Rehber, içeriğin yanlış temsil edilmesinin uygulamanın kaldırılması veya askıya alınmasıyla sonuçlanabileceğini de ayrıca not ediyor.
Hesaplanan kademe beklentinizi karşılamıyorsa anketi yeniden başlatabilir ya da sertifika e-postasındaki bağlantı üzerinden ilgili derecelendirme otoritesine doğrudan itiraz edebilirsiniz. İçerik veya özelliklerde anketin cevaplarını etkileyecek bir güncelleme yapıldığında anketin yeniden doldurulması da rehberde ayrıca şart koşuluyor.
Bu süreç yayıncı tarafında yürüyor; oyuncu tarafında farklı ama ilişkili bir soru, mağaza paketinin kurulum sırasında sınırı aşması durumunda hangi yolun izleneceği — bunu oyun paketi mağaza sınırını aşınca hangi yol seçilir yazımızda ele almıştık. Anketin oyunun içeriğiyle ilgisi var, oyuncunun cihaz değiştirdiğinde verilerini korumasıyla ilgisi yok; bu da telefon değiştirirken oyun ilerlemesi nasıl korunur yazımızda ayrıca ele alınan başka bir konu.
Özetle
IARC anketinde derecelendirmeyi belirleyen tek soru şiddet değil; rastgele ödüllü satın alma, kullanıcılar arası etkileşim, konum paylaşımı ve korku unsuru gibi Etkileşimli Öğe sorularının her biri kademeyi tek başına yukarı çekebiliyor. ESRB ve PEGI aynı cevapları farklı eşiklerle kademelere çeviriyor; bu yüzden anketi göndermeden önce hangi sorunun hangi kademeyi tetiklediğini bilmek hem beklenmedik bir Mature ya da PEGI 18 etiketinden kaçınmayı hem de gerekirse itiraz sürecini daha bilinçli yürütmeyi kolaylaştırıyor.
Anketteki hangi soru sizin derecelendirmenizi değiştirdi?
Güncelleme: 24 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
Ekli dosyalar
Son düzenleme: