Patent Başvurusu Nasıl Yapılır, Hangi Belgeler İsteniyor?

---

Bir ürün fikri olgunlaştığında ilk akla gelen soru koruma oluyor: bu fikri kimse kopyalayamasın diye ne yapmak gerekiyor? Cevap bir form doldurmaktan ibaret değil; başvurunun içeriği, korumanın sınırını da belirliyor.

Aşağıda patent başvurusunun hangi kanuna dayandığını, bir buluşun hangi üç ölçütü karşılaması gerektiğini, başvuru dosyasında hangi bölümlerin bulunduğunu ve hangi sürelerin işlediğini Türk Patent ve Marka Kurumu'nun kendi başvuru kılavuzuna dayanarak bulacaksınız.

Dayanak hangi kanun?​

Kurumun Patent Başvuru Kılavuzu amacını ilk sayfasında yazıyor: 10 Ocak 2017 tarihli ve 29944 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre patent ya da faydalı model tescil başvurusunda bulunmak isteyenlere yol göstermek.

Marka tescili de aynı kanuna dayanıyor ama koruduğu şey farklı: marka işaretinizi, patent buluşunuzu koruyor. Marka tarafındaki süreci marka tescili yazımızda ayrıca ele almıştık.

Buluşun karşılaması gereken üç ölçüt​

Kılavuz patentlenebilirlik ölçütlerini üçe ayırıyor:

• Yenilik: Buluşun dünya çapında daha önce var olmaması, yani tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması.
• Buluş basamağı: Buluşun, ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr biçimde çıkarılamayacak nitelikte olması.
• Sanayiye uygulanabilirlik: Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir, uygulanabilir ya da kullanılabilir olması.

Kılavuz faydalı modelin farkını da not ediyor: faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmıyor.

Başvurudan önce araştırma​

Kılavuz, başvuru öncesinde ön araştırma yapılmasını öneriyor ve en temel kaynağı da gösteriyor: yayımlanmış patent dokümanlarına ücretsiz erişim sağlayan internet siteleri.

Bu veritabanları üzerinden ülkemizde koruma talep eden yayımlanmış tüm patent ve faydalı model başvurularına, ayrıca çeşitli ülke ve patent sistemlerinden 80 milyonun üzerinde patent dokümanına ulaşılabiliyor.

Neden önce araştırma?' Alıntı:

Yenilik ölçütü dünya çapında değerlendiriliyor. Aynı çözümün başka bir ülkede yayımlanmış olması, başvurunuzun sonucunu doğrudan etkiliyor.

Genişletmek için tıkla ...

Dosyada hangi bölümler var?​

Başvurunun çekirdeği tarifname takımı. Kılavuz tarifnameyi buluşun tüm detayıyla anlatıldığı kısım olarak tanımlıyor ve biçimini de veriyor: en başa "TARİFNAME", altına buluş başlığı yazılıyor. Bu başlığın başvuru formundaki ve özet sayfasındaki başlıkla aynı olması isteniyor.

Kılavuz tarifnamenin şu bölümlerden oluşmasını tavsiye ediyor: buluşun hangi teknik alanla ilgili olduğunu birkaç cümleyle veren teknik alan bölümü, benzer buluş ve ürünlerin anlatıldığı tekniğin bilinen durumu, buluşun getirdiği yenilikleri ve çözdüğü problemleri açıklayan buluşun amacı ve resim varsa şekillerin kısa açıklamaları.

İstemler ise korumanın sınırını çiziyor. Kılavuzun ifadesiyle korunması istenen teknik özellikler istemlere yazılıyor ve istemler tarifnamede anlatılan buluşun kapsamını aşamıyor; tarifnamede bahsedilmemiş bir özellikten istemlerde söz edilemiyor.

Süreler ve ücretler​

Kılavuz ödeme için net bir süre veriyor: başvuru ücreti, başvuruyla birlikte veya başvuru tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde ödenmeli.

Yabancı dilde verilen dosyalar için de süre işliyor. Başvuru sırasında tarifname takımı, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerin resmî dillerinden biriyle verilebiliyor; Türkçe çevirilerin ise ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın başvuru tarihinden itibaren 2 ay içinde, EPATS sistemindeki "Başvuru Unsurlarını Tamamlama" işlemiyle sunulması gerekiyor.

Rüçhan hakkından yararlanılıyorsa, rüçhan belgesinin ve sicil bilgilerini içeren sayfaların Türkçe çevirisi başvuru sırasında ya da başvuru tarihinden itibaren 3 ay içinde Kuruma sunuluyor.

Güncel tutarlar için Kurumun patent işlem ücretleri sayfası esas alınıyor; ücretler her yıl güncellendiği için tutarı buradan doğrulamak gerekiyor.

Görsel işler patentle korunur mu?​

Patent buluşu koruyor; bir logonun ya da amblemin görsel biçimi bu kapsama girmiyor. Tasarım ve marka tarafındaki koruma ayrı yollardan işliyor.

Görsel çalışmalarda hak sahipliğinin nasıl kurulduğunu telif hakkı yazımızda tartışmıştık. Hazır bir görsel öğenin tescil sürecinde ne gibi engeller çıkardığını ise ücretsiz ikon kullanımını incelediğimiz yazıda örneklemiştik. Buluş ile işaret arasındaki bu ayrım, hangi başvuruyu yapacağınızı baştan belirliyor.

Sık Sorulan Sorular​

Patent başvurusu nasıl yapılır?
Kurumun kılavuzuna göre başvuru, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında tarifname takımıyla birlikte yapılıyor ve işlemler EPATS sistemi üzerinden yürütülüyor.

Bir buluş hangi şartlarda patent alabiliyor?
Yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ölçütlerini karşılıyorsa.

Tarifname ile istem arasındaki fark ne?
Tarifname buluşu tüm detayıyla anlatıyor; istemler ise korunması istenen teknik özellikleri belirliyor ve tarifnamenin kapsamını aşamıyor.

Başvuru ücreti ne zaman ödeniyor?
Kılavuza göre başvuruyla birlikte ya da başvuru tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde.

Başvuru yabancı dilde yapılabilir mi?
Tarifname takımı sayılan devletlerin resmî dillerinden biriyle verilebiliyor; Türkçe çeviri 2 ay içinde EPATS üzerinden tamamlanıyor.

Özetle​

Patent başvurusu, 6769 sayılı Kanuna dayanan ve içeriği korumanın sınırını belirleyen bir dosya işi. Buluşun yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ölçütlerini karşılaması gerekiyor; dosyada tarifname buluşu anlatıyor, istemler korumayı çiziyor. Ücret ve çeviri için iki aylık, rüçhan çevirisi için üç aylık süreler işliyor.

Buluşunuz için başvurudan önce yayımlanmış patent veritabanlarında arama yaptınız mı?

Güncelleme: 27 Ağustos 2026. Türk Patent ve Marka Kurumu'nun Patent Başvuru Kılavuzu ve patent işlem ücretleri sayfası kontrol edildi.

---