- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 743
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Bazı siteler reklam engelleyici açıkken düzgün çalışmıyor; bazı ölçüm araçları da engelleyicinin arkasında yanlış veri gösteriyor. Bu yüzden engelleyiciyi geçici olarak kapatmak gerekebiliyor. Peki bu araç tam olarak nedir ve nereden yönetiliyor?
Aşağıda reklam engelleyicilerin hangi yazılım kategorisine girdiğini, tarayıcıda nereden denetlendiğini, izinlerin ne anlama geldiğini ve kapatırken nelere dikkat edileceğini üreticinin belgelerine bakarak topluyoruz.
Hangi kategoriye giriyor?
Reklam engelleyiciler ayrı bir program değil; tarayıcı eklentisi olarak çalışıyor. MDN'in tarayıcı eklentileri belgesi kategoriyi tanımlıyor: eklentiler, bir tarayıcının yeteneğini değiştirebilir ve genişletebilir.
Belge teknoloji tarafını da anlatıyor: Firefox eklentileri, tarayıcılar arası bir teknoloji olan WebExtensions API kullanılarak geliştiriliyor.
Uyumluluk da belirtiliyor: bu teknoloji, Chromium tabanlı tarayıcıların desteklediği eklenti arayüzüyle büyük ölçüde uyumlu. Belge, Chromium tabanlı tarayıcılar için yazılmış eklentilerin çoğu durumda birkaç değişiklikle Firefox'ta çalıştığını söylüyor.
- Ne: Tarayıcının yeteneğini değiştiren eklenti.
- Nasıl: Tarayıcılar arası eklenti arayüzüyle.
- Nerede: Tarayıcının eklenti yöneticisinde.
İzinler neden önemli?
MDN'in eklenti izinleri belgesi mekanizmayı açıklıyor: eklentilerin daha güçlü arayüzlere erişmek için izinlere ihtiyacı var.
İki yol tanımlı. Birincisi kurulum anında istemek: eklenti, ihtiyaç duyduğu izinleri tanım dosyasında bildiriyor.
Bu yolun avantajları da sayılıyor: kullanıcıya yalnız bir kez sorulmuş oluyor, bu da daha az rahatsız edici ve daha basit bir karar anlamına geliyor; ayrıca eklenti izinlerin verildiğini bildiği için ihtiyaç duyduğu arayüzlere güvenle dayanabiliyor.
İkinci yol çalışma zamanında istemek. Bu durumda eklenti daha küçük bir izin kümesiyle çalışıyor ve yalnız ihtiyaç duyduğunda ek izin istiyor.
Püf nokta' Alıntı:
İzinler nereden görülüyor?
Belge kullanıcı tarafındaki görünürlüğü de belirtiyor: çoğu büyük tarayıcıda kullanıcılar, kurulu eklentilerin gelişmiş izinler isteyip istemediğini tarayıcının eklenti yöneticisi üzerinden görebiliyor.
Bu, hem kapatma hem de denetleme için tek durak anlamına geliyor. Eklentiyi devre dışı bırakmak, kaldırmak ve izinlerini incelemek aynı ekrandan yapılıyor.
Reklam engelleyiciler doğası gereği geniş izin isteyen eklentiler arasında; sayfaların içeriğini okuyup değiştirmeden engelleme yapamıyorlar.
Kapatmak mı, izin vermek mi?
Uygulamada iki seçenek var. Birincisi eklentiyi tamamen devre dışı bırakmak; ikincisi yalnız belirli bir site için izin vermek.
İkinci yol daha ölçülü. Ölçüm aracının doğru veri toplamasını sağlamak ya da bir sitenin çalışmasını denetlemek için genelde tek bir alan adında istisna tanımlamak yetiyor.
Test yaparken de bu ayrım önemli. Kendi sitenizde ölçüm yapıyorsanız, engelleyicinin açık olduğu ve kapalı olduğu durumları ayrı ayrı denemek daha güvenilir sonuç veriyor.
Ölçüm araçlarının veriyi hangi yoldan topladığını Google Analytics yazımızda anlatmıştık. Aynı sayfanın ölçümlerinin neden değişkenlik gösterdiğini hız testi yazımızda ele almıştık. Arama tarafındaki veriyi ise Search Console yazımızda toplamıştık.
Site sahibi tarafında ne görünüyor?
Engelleyici kullanan ziyaretçi, sunucuya normal biçimde ulaşıyor; engellenen şey sayfanın çağırdığı bazı kaynaklar oluyor.
Bunun ölçüm tarafındaki sonucu, tarayıcıda çalışan sayaçların bu ziyaretçileri kaydedememesi. Sunucu günlükleri ile tarayıcı tabanlı ölçümler arasındaki fark çoğu zaman buradan doğuyor.
İkinci sonuç sayfa davranışında. Bir bileşen, engellenen bir betiğe bağlıysa çalışmayabiliyor; bu durumda ziyaretçi hatayı sitenin kendisine bağlıyor.
Bu yüzden sayfaların, üçüncü taraf kaynaklar yüklenemediğinde de temel işlevini sürdürecek biçimde kurulması pratik bir tasarım kararı oluyor.
Eklentiler tarayıcılar arasında taşınıyor mu?
Belgeye göre eklenti teknolojisi tarayıcılar arasında büyük ölçüde ortak. Bu, aynı eklentinin farklı tarayıcılarda benzer davranmasını sağlıyor.
Uygulamada tam eşitlik beklenmemeli. MDN, Chromium tabanlı tarayıcılar için yazılan eklentilerin çoğu durumda birkaç değişiklikle çalıştığını söylüyor; yani küçük farklar kalabiliyor.
Kullanıcı açısından sonuç şu: bir tarayıcıda kapattığınız eklenti, diğer tarayıcıda ayrıca kapatılmayı gerektiriyor. Ayarlar tarayıcı başına tutuluyor.
Kapattıktan sonra ne değişiyor?
Engelleyici devre dışı kaldığında sayfa, yayıncının tasarladığı hâliyle yükleniyor: reklam alanları, ölçüm betikleri ve üçüncü taraf kaynaklar dahil.
Bu, sayfanın yüklenme süresini de etkiliyor. Aynı sayfanın engelleyici açıkken hızlı, kapalıyken yavaş görünmesi olağan bir sonuç.
Bir başka etki gizlilik tarafında. Engellenen betiklerin bir kısmı ölçüm ve izleme amaçlı çalıştığı için, engelleyiciyi kapatmak bu betiklerin de çalışmasına imkân veriyor.
Bu yüzden kapatma kararının geçici tutulması ve iş bittiğinde geri açılması pratik bir alışkanlık oluyor.
Sık Sorulan Sorular
Reklam engelleyici nasıl kapatılır?
Tarayıcının eklenti yöneticisinden devre dışı bırakılarak ya da tek bir site için istisna tanımlanarak.
Reklam engelleyici nedir?
Tarayıcının yeteneğini değiştiren ve genişleten bir eklenti.
Neden geniş izin istiyor?
Belgeye göre eklentiler daha güçlü arayüzlere erişmek için izne ihtiyaç duyuyor; engelleme sayfa içeriğine erişmeyi gerektiriyor.
İzinleri nereden görürüm?
Çoğu büyük tarayıcıda eklenti yöneticisi, gelişmiş izin isteyen eklentileri gösteriyor.
Chrome eklentisi Firefox'ta çalışır mı?
MDN, çoğu durumda birkaç değişiklikle çalıştığını belirtiyor.
Özetle
Reklam engelleyici, tarayıcının davranışını değiştiren bir eklenti. Denetimi tarayıcının eklenti yöneticisinden yapılıyor; aynı ekranda izinler de görülebiliyor. Kapatmanın iki yolu var: tamamen devre dışı bırakmak ya da tek bir site için istisna tanımlamak. Kapatıldığında sayfa yayıncının tasarladığı hâliyle, ölçüm betikleri dahil yükleniyor.
Kurulu eklentilerinizin istediği izinlere en son ne zaman baktınız?
Güncelleme: 3 Eylül 2026. MDN tarayıcı eklentileri ve eklenti izinleri belgeleri kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
