- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 468
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Türkiye’de Dropshipping: Vergi ve Hukuk Kontrolü
Dropshipping ayrı bir vergi veya şirket türü değildir; ürünün stok tutulmadan tedarikçiden müşteriye gönderildiği bir satış yöntemidir. Türkiye’deki yükümlülükler, satıcının hukuki statüsüne, tedarikçi ve müşterinin ülkesine, malın mülkiyet akışına, ödeme kanalına ve ithalat/ihracat düzenine göre değişir.
Önemli' Alıntı:
1. Önce Satış Akışını Çizin
Şu soruların yanıtı olmadan vergi ve sözleşme değerlendirmesi yapılamaz:
- Siparişi müşteri kimden veriyor; faturayı kim düzenliyor?
- Ödeme kimin hesabına geliyor ve aracı platform/ödeme kuruluşu hangi kesintileri yapıyor?
- Ürünün hukuki satıcısı kim; tedarikçi yalnız ifa yardımcısı mı?
- Tedarikçi ve müşteri Türkiye’de mi, yurt dışında mı?
- Mal hangi ülkeden çıkıyor; ithalatçı/ihracatçı veya gümrükte muhatap kim?
- İade nereye gönderiliyor; bedel ve kargo masrafını kim karşılıyor?
Bu harita; gelir/kurumlar vergisi, KDV, belge düzeni, gümrük, tüketici ve kişisel veri yükümlülüklerinin hangi tarafı ilgilendirdiğini belirlemenin başlangıcıdır.
2. “Belirli Geliri Aşınca Mükellef Olunur” Genellemesi Yanlıştır
Sürekli ve ticari organizasyon kapsamında yapılan internet satışlarında yalnız yıllık gelir eşiğine bakılarak karar verilmez. GİB, vergiye tabi ticaret ve sanat erbabının işe başlamayı bildirmesi ve faaliyetine uygun belge/kayıt yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini açıklar.
Bazı dar kapsamlı istisna veya özel rejimler bulunabilir; bunlar her dropshipping faaliyetine otomatik uygulanmaz. Şahıs işletmesi, sermaye şirketi veya başka bir yapı seçimi; ortaklık, risk, ciro, çalışan, sınır ötesi akış ve yatırım planına göre değerlendirilmelidir.
Faaliyete başlamadan önce mali müşavirle en az şu başlıkları netleştirin:
- İşe başlama/mükellefiyet ve uygun işletme yapısı
- Fatura veya e-belge düzeni, kayıt ve saklama
- Gelir/kurumlar vergisi, KDV ve beyan dönemleri
- Pazaryeri ve ödeme akışında güncel tevkifat/kesintiler
- Yurt dışı tedarikçi faturaları, komisyonlar ve kur farkları
- İthalat, ihracat veya yurt dışından yurt dışına teslim senaryosu
3. Belge ve Muhasebe Akışını Siparişten Önce Kurun
Müşteriye düzenlenecek belge, tedarikçiden alınacak alış belgesi, platform komisyonu, ödeme kuruluşu kesintisi, iade ve kur farkı aynı sipariş numarasıyla eşleştirilebilmelidir. Bankaya geçen net tutarı “satış geliri” sanmak, komisyon ve yabancı ülkedeki vergi/kesintileri kayıtsız bırakmak doğru değildir.
GİB’in güncel e-belge kuralları ve işe yeni başlayan mükellef rehberleri esas alınmalıdır. E-ticaret tevkifatı gibi düzenlemelerin kapsamı ödeme yöntemine ve tarafların statüsüne göre değişebildiği için sabit oranı bütün işlemlere uygulamayın.
4. ETBİS ve Site Bilgilerini Akışa Göre Kontrol Edin
Kendi e-ticaret sitesi veya uygulaması üzerinden satış ile yalnız bir pazaryeri üzerinden satışın ETBİS yükümlülüğü aynı değildir. Ticaret Bakanlığının E-Ticaret Akademisi, yalnız aracı hizmet sağlayıcı/pazaryeri üzerinden satış yapanların ETBİS kayıt ve bildirim yükümlülüğü bulunmadığını; bazı yurt dışı pazaryeri senaryolarında ise kayıt gerekebileceğini belirtir.
Kendi siteniz, yurt dışı platformunuz veya karma modeliniz için ETBİS portalındaki güncel kapsamı kontrol edin. Ayrıca sitede işletme kimliği, iletişim, işlem adımları ve sözleşme bilgilerinin mevzuata uygun biçimde görünmesini sağlayın. “ETBİS’e kayıt oldum” ifadesini bir güvenlik veya kamu onayı gibi sunmayın.
5. Tüketiciye Karşı Satıcı Sizsiniz
Tedarikçinin ürünü kargolaması, satıcının tüketiciye karşı yükümlülüklerini otomatik olarak devretmez. Mesafeli satışta siparişten önce zorunlu ön bilgilendirme, toplam bedel ve ek masraflar, teslimat, cayma ve şikâyet yolları açık olmalıdır.
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketici için genel olarak 14 günlük cayma hakkı düzenler; başlangıç anı mal ve hizmete göre değişir ve yönetmelikte istisnalar vardır. Ürününüzün istisnaya girdiğini varsaymayın. İade adresi yurt dışındaysa veya maliyet yüksekse bu durum sözleşme ve müşteri deneyimi açısından satıştan önce çözülmelidir.
Teslimat gecikmesi, ayıplı ürün, yanlış ürün ve bedel iadesi için tedarikçi sözleşmeniz müşteri taahhüdünüzden daha zayıf olmamalıdır.
6. KVKK Metni Kopyala-Yapıştır Yapmayın
Sipariş; ad, adres, telefon, e-posta ve kimi zaman daha fazla kişisel veri içerir. KVKK kapsamında veri sorumlusu, kişisel veriyi elde ederken kimliğini, işleme amaçlarını, hukuki sebebi, aktarım taraflarını ve ilgili kişi haklarını anlaşılır biçimde açıklamalıdır.
Yurt dışındaki tedarikçiye müşteri adı/adresi iletiliyorsa kişisel verinin yurt dışına aktarımı ayrıca değerlendirilmelidir. Gereksiz veriyi tedarikçiye göndermeyin; erişimi sınırlandırın, saklama süresini belirleyin ve ihlal sürecini sözleşmeye yazın.
KVKK’nın 2026 tarihli ilke kararı da aydınlatma metni ile açık rıza metninin birbirine karıştırılmaması ve metinlerin açık, sade, faaliyete özgü olması gerektiğini vurgular.
7. Gümrük ve Ürün Uygunluğunu “Müşteri Halleder” Diye Bırakmayın
Ürün yurt dışından doğrudan müşteriye gidiyorsa gümrük vergileri, ithalat kısıtları, taşıyıcının tahsil ettiği ücretler ve ithalatçı sıfatı müşteri deneyimini doğrudan etkiler. Hedef ülke ve ürün kodu belirlenmeden “vergisiz” veya “sorunsuz geçer” vaadi vermeyin.
Elektrik, pil, oyuncak, kozmetik, sağlık, gıda ve çocuk ürünleri gibi kategoriler ürün güvenliği, etiket, belge veya taşıma şartları doğurabilir. Sahte markalı ürün ve yetkisiz görsel/metin kullanımı da fikri hak riski yaratır. Belgesi doğrulanamayan ürünü listelemeyin.
8. Tedarikçi Sözleşmesinde Bulunması Gerekenler
- Stok ve fiyat güncelleme yöntemi
- Hazırlama/teslim süresi ve gecikme bildirimi
- Paket, marka, fatura ve müşteri iletişimi kuralları
- Yanlış, hasarlı, kayıp ve geri çağrılan ürün süreci
- İade adresi, masraf ve bedel iadesi süresi
- Ürün uygunluğu, belge ve fikri hak taahhütleri
- Kişisel veri güvenliği, alt işleyen ve yurt dışı aktarım hükümleri
- Kayıt, denetim, sorumluluk ve sözleşmenin sona ermesi
İlgili Konular
Resmî Kaynaklar
- GİB: İşe başlama ve mükellef ödevleri
- GİB: Elektronik ticaret ödemelerinde tevkifat infografiği
- Ticaret Bakanlığı E-Ticaret Akademisi: ETBİS ve evrak süreçleri
- Ticaret Bakanlığı: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
- KVKK: Aydınlatma yükümlülüğü
Özetle
Türkiye’de dropshipping için tek bir “izin listesi” yoktur. Önce satış ve mal akışını çizin; ardından mükellefiyet/belge → ETBİS/site bilgileri → tüketici sözleşmesi → KVKK → gümrük/ürün uygunluğu → tedarikçi sözleşmesi sırasıyla kontrol edin. İşleme özel sonucu resmî kaynaklar ve yetkili meslek mensuplarıyla doğrulamadan satışa başlamayın.
Dükkanınız hızlansın, dönüşüm artsın — e-ticaret odaklı ipuçları
Ekli dosyalar
Son düzenleme:
