- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 514
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Hosting karşılaştırma sayfalarının neredeyse tamamında aynı rozet asılı duruyor: %99,9 çalışma süresi garantisi. Rakam kendinden emin görünüyor ama tek başına hiçbir şey söylemiyor; çünkü bir yüzde, dakikaya çevrilmeden anlam kazanmıyor.
Bu çevrimi kendiniz yapabilirsiniz, karmaşık bir araca gerek yok. Asıl emek ondan sonra başlıyor: kendi izlemenizi kurup sağlayıcının panelindeki rakamla karşılaştırmak ve ölçümünüzün nerede eksik kaldığını dürüstçe not etmek.
Hesap basit bir çıkarma işlemi. 30 günlük bir ay 30 × 24 × 60 = 43.200 dakikadan oluşur; garanti edilen yüzdenin geri kalanı size izin verilen kesinti dakikasını verir.
Sık görülen %99,9 rakamı ayda kabaca 43 dakikalık bir pay bırakıyor demek. Bu pay aya ait; yıllık ilan edilen bir yüzde görürseniz aynı hesabı 365 gün, yani 525.600 dakika üzerinden tekrarlamanız gerekir.
Kendi izlemenizi kurarken ilk tuzak tek bir noktadan bakmaktır. Sunucunuz tek bir kıtadan izleniyorsa başka bir bölgeden yaşanan bir ağ sorununu hiç göremezsiniz; tam tersi de geçerlidir.
Bir izleme aracının çoklu konum özelliğini anlatan resmi yardım sayfasına göre kontroller Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Avustralya olmak üzere farklı bölgelerden dönüşümlü çalıştırılabiliyor; bazı IP adresleri güvenlik duvarında beyaz listeye alınıp bazıları alınmadığında bölgeler arasında tutarsız sonuçlar da ortaya çıkabiliyor. Yani sağlayıcının panelinde "kesinti yok" yazması ile sizin panelinizde "kesinti var" görünmesi, kimsenin yalan söylemesi gerekmeden, farklı konumlardan bakmanın doğal sonucu olabilir.
Bu kurulumu hosting, CDN ve SSL temellerini anlatan hosting-CDN-SSL başlangıç rotasını okuduktan sonra yapmak işinizi kolaylaştırır; izleme kurulumu da bu temel üzerine oturur.
İzleme aracının ne sıklıkla kontrol ettiği ve bir hatayı ne kadar hızlı "kesinti" sayacağı da sonucu doğrudan etkiler. Aynı yardım sayfası, bir kontrol başarısız olduğunda monitörün hemen "down" işaretlenmediğini; aynı bölgede art arda birkaç kez, en fazla üç deneme ve aralarında kabaca 10-20 saniye ile yeniden denendiğini anlatıyor.
Bu doğrulama adımı yanlış alarmı azaltır ama bir bedeli vardır: çok kısa süren gerçek kesintiler doğrulama penceresinde erirse ölçümünüzde hiç görünmeyebilir. Kısa aralıklı ve uzun aralıklı iki farklı kurulumun aynı ayı farklı raporlaması bu yüzden şaşırtıcı değildir.
Bir aracı ne kadar süre çalıştırırsanız sonucun o kadar güvenilir sayılacağı da ayrı bir konu; bir aracı ne kadar kullanmanın adil bir inceleme için yeterli olduğunu tartışan yazı, tek aylık bir ölçümün ne zaman yanıltıcı hale geldiğini ayrıca ele alıyor.
Panelinizde bir kırmızı çizgi gördüğünüzde bunun nerede oluştuğunu ayırmak gerekir. DNS çözümlemesi sağlayıcının adı sunucularında takılabilir, sorun sizin evinizdeki veya ofisinizdeki bağlantıda olabilir ya da hata sunucu değil uygulamanın kendisinde, örneğin bir veritabanı zaman aşımında çıkabilir.
Kendi kaydınızda bunları ayırmanın pratik yolu, aynı anda birden fazla farklı ağdan, örneğin mobil veri ve farklı bir sabit bağlantıdan tekrar kontrol etmektir. Birden çok bağımsız yoldan da erişilemiyorsa sorun büyük olasılıkla sağlayıcı tarafındadır; yalnız kendi ağınızdan erişilemiyorsa mesele muhtemelen sizin tarafınızdadır.
Bu ayrım yapılmadan tutulan bir kesinti kaydı, sağlayıcı aleyhine yanlış bir rakam üretebilir; kayıt tutarken hangi kontrolün ne zaman ve nereden yapıldığını not etmek bu yüzden önemlidir.
Uptime rakamı kadar önemli olan, SLA metninin neyi kapsamadığıdır. Örnek olarak büyük bir bulut hizmetinin kendi SLA sayfasına bakıldığında, aylık çalışma yüzdesinin "100'den, ay içinde erişilemez geçen dakikaların yüzdesinin çıkarılmasıyla" hesaplandığı görülüyor; formül basit ama sayaç neyi "erişilemez" saydığına göre değişiyor.
Aynı sayfa, kredi sürecinin otomatik işlemediğini de gösteriyor: bir bulut sağlayıcısının SLA metnine göre kullanıcının, kesintiden sonraki ikinci fatura döngüsü bitmeden bir talepte bulunması gerekiyor; aksi halde kredi değerlendirilmiyor. Yani rozette geçen yüzde, siz talep etmezseniz kendiliğinden hiçbir şeye dönüşmüyor.
Sağlayıcınızın kendi SLA metnini okurken planlı bakımın, sizin kontrolünüz dışındaki üçüncü taraf kesintilerinin ve talep süresinin nasıl tanımlandığına bakmak gerekir; bunu hosting şirketi seçerken dikkat edilmesi gerekenler yazısındaki diğer kriterlerle birlikte değerlendirin, çünkü tek başına yüzde rakamı seçim için yeterli bir ölçüt değildir.
Yüzdeyi dakikaya çevirmek tek başına bir çıkarma işlemi; asıl emek kendi izlemenizi birden fazla konumdan, makul bir kontrol sıklığıyla kurup sonucu sağlayıcının paneliyle karşılaştırmakta. Ölçümünüzün sınırlarını, tek bölge, doğrulama gecikmesi, kısa ölçüm süresi gibi, yazınıza dürüstçe eklerseniz rakam gerçekten bir anlam taşımaya başlar.
Kendi izlemenizle sağlayıcının panelindeki uptime rakamı hiç çakıştı mı, farkı neye bağladınız?
Güncelleme: 21 Ağustos 2026. Bir bulut sağlayıcısının SLA sayfası ve bir izleme aracının resmi yardım belgesi kontrol edildi.
Bu çevrimi kendiniz yapabilirsiniz, karmaşık bir araca gerek yok. Asıl emek ondan sonra başlıyor: kendi izlemenizi kurup sağlayıcının panelindeki rakamla karşılaştırmak ve ölçümünüzün nerede eksik kaldığını dürüstçe not etmek.
Yüzdeyi dakikaya çevirmek: 30 günlük ay üzerinden hesap
Hesap basit bir çıkarma işlemi. 30 günlük bir ay 30 × 24 × 60 = 43.200 dakikadan oluşur; garanti edilen yüzdenin geri kalanı size izin verilen kesinti dakikasını verir.
- %99 → 43.200 dakikanın %1'i = 432 dakika (yaklaşık 7 saat 12 dakika)
- %99,9 → 43.200 dakikanın %0,1'i = 43,2 dakika
- %99,95 → 21,6 dakika
- %99,99 → 4,32 dakika
- %99,999 → 0,432 dakika (yaklaşık 26 saniye)
Sık görülen %99,9 rakamı ayda kabaca 43 dakikalık bir pay bırakıyor demek. Bu pay aya ait; yıllık ilan edilen bir yüzde görürseniz aynı hesabı 365 gün, yani 525.600 dakika üzerinden tekrarlamanız gerekir.
Tek konumdan izlemek neden yanıltır
Kendi izlemenizi kurarken ilk tuzak tek bir noktadan bakmaktır. Sunucunuz tek bir kıtadan izleniyorsa başka bir bölgeden yaşanan bir ağ sorununu hiç göremezsiniz; tam tersi de geçerlidir.
Bir izleme aracının çoklu konum özelliğini anlatan resmi yardım sayfasına göre kontroller Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Avustralya olmak üzere farklı bölgelerden dönüşümlü çalıştırılabiliyor; bazı IP adresleri güvenlik duvarında beyaz listeye alınıp bazıları alınmadığında bölgeler arasında tutarsız sonuçlar da ortaya çıkabiliyor. Yani sağlayıcının panelinde "kesinti yok" yazması ile sizin panelinizde "kesinti var" görünmesi, kimsenin yalan söylemesi gerekmeden, farklı konumlardan bakmanın doğal sonucu olabilir.
Bu kurulumu hosting, CDN ve SSL temellerini anlatan hosting-CDN-SSL başlangıç rotasını okuduktan sonra yapmak işinizi kolaylaştırır; izleme kurulumu da bu temel üzerine oturur.
Kontrol sıklığı ve zaman aşımı sonucu değiştirir
İzleme aracının ne sıklıkla kontrol ettiği ve bir hatayı ne kadar hızlı "kesinti" sayacağı da sonucu doğrudan etkiler. Aynı yardım sayfası, bir kontrol başarısız olduğunda monitörün hemen "down" işaretlenmediğini; aynı bölgede art arda birkaç kez, en fazla üç deneme ve aralarında kabaca 10-20 saniye ile yeniden denendiğini anlatıyor.
Bu doğrulama adımı yanlış alarmı azaltır ama bir bedeli vardır: çok kısa süren gerçek kesintiler doğrulama penceresinde erirse ölçümünüzde hiç görünmeyebilir. Kısa aralıklı ve uzun aralıklı iki farklı kurulumun aynı ayı farklı raporlaması bu yüzden şaşırtıcı değildir.
Bir aracı ne kadar süre çalıştırırsanız sonucun o kadar güvenilir sayılacağı da ayrı bir konu; bir aracı ne kadar kullanmanın adil bir inceleme için yeterli olduğunu tartışan yazı, tek aylık bir ölçümün ne zaman yanıltıcı hale geldiğini ayrıca ele alıyor.
Kesinti sizden mi, sağlayıcıdan mı çıkıyor
Panelinizde bir kırmızı çizgi gördüğünüzde bunun nerede oluştuğunu ayırmak gerekir. DNS çözümlemesi sağlayıcının adı sunucularında takılabilir, sorun sizin evinizdeki veya ofisinizdeki bağlantıda olabilir ya da hata sunucu değil uygulamanın kendisinde, örneğin bir veritabanı zaman aşımında çıkabilir.
Kendi kaydınızda bunları ayırmanın pratik yolu, aynı anda birden fazla farklı ağdan, örneğin mobil veri ve farklı bir sabit bağlantıdan tekrar kontrol etmektir. Birden çok bağımsız yoldan da erişilemiyorsa sorun büyük olasılıkla sağlayıcı tarafındadır; yalnız kendi ağınızdan erişilemiyorsa mesele muhtemelen sizin tarafınızdadır.
Bu ayrım yapılmadan tutulan bir kesinti kaydı, sağlayıcı aleyhine yanlış bir rakam üretebilir; kayıt tutarken hangi kontrolün ne zaman ve nereden yapıldığını not etmek bu yüzden önemlidir.
SLA'nın sessizce dışarıda bıraktıkları
Uptime rakamı kadar önemli olan, SLA metninin neyi kapsamadığıdır. Örnek olarak büyük bir bulut hizmetinin kendi SLA sayfasına bakıldığında, aylık çalışma yüzdesinin "100'den, ay içinde erişilemez geçen dakikaların yüzdesinin çıkarılmasıyla" hesaplandığı görülüyor; formül basit ama sayaç neyi "erişilemez" saydığına göre değişiyor.
Aynı sayfa, kredi sürecinin otomatik işlemediğini de gösteriyor: bir bulut sağlayıcısının SLA metnine göre kullanıcının, kesintiden sonraki ikinci fatura döngüsü bitmeden bir talepte bulunması gerekiyor; aksi halde kredi değerlendirilmiyor. Yani rozette geçen yüzde, siz talep etmezseniz kendiliğinden hiçbir şeye dönüşmüyor.
Sağlayıcınızın kendi SLA metnini okurken planlı bakımın, sizin kontrolünüz dışındaki üçüncü taraf kesintilerinin ve talep süresinin nasıl tanımlandığına bakmak gerekir; bunu hosting şirketi seçerken dikkat edilmesi gerekenler yazısındaki diğer kriterlerle birlikte değerlendirin, çünkü tek başına yüzde rakamı seçim için yeterli bir ölçüt değildir.
Özetle
Yüzdeyi dakikaya çevirmek tek başına bir çıkarma işlemi; asıl emek kendi izlemenizi birden fazla konumdan, makul bir kontrol sıklığıyla kurup sonucu sağlayıcının paneliyle karşılaştırmakta. Ölçümünüzün sınırlarını, tek bölge, doğrulama gecikmesi, kısa ölçüm süresi gibi, yazınıza dürüstçe eklerseniz rakam gerçekten bir anlam taşımaya başlar.
Kendi izlemenizle sağlayıcının panelindeki uptime rakamı hiç çakıştı mı, farkı neye bağladınız?
Güncelleme: 21 Ağustos 2026. Bir bulut sağlayıcısının SLA sayfası ve bir izleme aracının resmi yardım belgesi kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
