- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 550
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Yenileme tarihini kaçırdığınız bir alan adının o gün itibarıyla herkese açık hale geldiğini düşünüp paniklemek yaygın bir refleks. Gerçek süreç bundan daha kademeli işliyor: çoğu uzantıda süresi dolan bir alan adı önce bir yenileme dönemine, sonra da bir kurtarma (redemption) dönemine giriyor; herkese açık satışa çıkması bu aşamaların ikisi de tamamlandıktan sonra oluyor.
Bu yazı, bu aşamaların teknik protokol düzeyinde nasıl tanımlandığını ve gerçek bir kayıt operatörünün bu süreci pratikte nasıl işlettiğini gösteriyor.
EPP protokolünde "kurtarma dönemi" nasıl tanımlanıyor?
RFC 3915, alan adı kayıt sistemlerinde silme işlemine karşı bir güvenlik ağı tanımlıyor: bir alan adı için silme komutu alınmış olsa bile, alan adı henüz tamamen kaldırılmıyor; kayıt "redemptionPeriod" durumuna giriyor ve bu durum, silme işlemini geri almak için bir fırsat penceresi anlamına geliyor.
RFC bu süreci dört aşamada tarif ediyor: kurtarma dönemi (redemption period), kurtarma talebi bekleniyor (pending restore), talep gelmezse nihai kaldırma öncesi bekleme (pending delete) ve ancak bunlardan sonra tamamen silinme (purged). Kurtarma döneminde kayıt firması bir geri yükleme (restore) talebi gönderebiliyor; talep kabul edilirse kayıt "pending restore" durumuna geçip bir geri yükleme raporunun sisteme işlenmesini bekliyor. Belge, her aşamanın süresinin kayıt operatörünün kendi işletim politikasına bağlı olduğunu, RFC'nin bunu sabitlemediğini ayrıca belirtiyor; yani süre tek bir evrensel rakam değil.
Gerçek bir kayıt operatöründe süreç nasıl işliyor?
Bu aşamaların pratikte nasıl göründüğünü, gTLD'ler işleten bir kayıt operatörü olan Identity Digital'ın kendi belgesinde somut biçimde görebiliyoruz. Belgeye göre süresi dolan bir alan adı önce otomatik olarak bir yıl daha yenilenmiş sayılıyor; kayıt firmasının bu yenilemeyi iptal edip iade alabileceği bir yenileme kurtarma dönemi (auto-renew grace period) tanınıyor ve bu dönem 45 takvim günü sürüyor. Bu dönemde alan adı silinirse, otuz gün boyunca "Pending Delete" durumunda tutuluyor ve ancak bunu izleyen beş günlük bir serbest bırakma sürecinden sonra herkese açık kayda düşüyor.
Belge bu akışın "diğer kayıt operatörlerinin de kullandığı sektör standardına" uyduğunu belirtiyor; yani süre gün sayısı olarak uzantıdan uzantıya, operatörden operatöre değişebilse de kademeli yapı büyük ölçüde ortak.
Bu süreçte yenileme ücreti neden değişiyor?
Yenileme dönemini kaçırıp kurtarma döneminde alan adını geri almak istediğinizde, standart yenileme ücretine ek olarak bir kurtarma ücreti eklenmesi bu kademeli yapının doğal bir sonucu; kayıt firması alan adını tamamen silmeden önce ekstra bir işlem yürütüyor. Tam rakam sağlayıcıdan sağlayıcıya değiştiği için burada bir sayı vermek yerine, süresi yaklaşan bir alan adında bu ek ücretin ne olduğunu doğrudan kayıt firmanızın panelinden kontrol etmenizi öneririz.
Bu kademeli yapının varlığı, yenileme tarihini kaçırmayı göze alınabilir bir strateji hâline getirmiyor. Kurtarma dönemindeki bir alan adı hâlâ sizin adınıza kayıtlı kalsa da, bu süre boyunca site ve e-posta hizmetleriniz genelde askıya alınmış olur; kurtarma işlemi de ek ücret ve zaman kaybı anlamına gelir. Otomatik yenilemeyi açık tutmak ya da bitiş tarihinden haftalar önce bir hatırlatma kurmak, bu kademeli sürece hiç girmemenin en pratik yolu.
Bitiş tarihini kontrol etmenin doğru yolu
Panelde gördüğünüz bitiş tarihinin güncel olup olmadığından emin değilseniz, bunu doğrudan alan adının kendi kaydından teyit etmek gerekir; panelin gösterdiği tarihin gerçek kayıtla neden farklılaşabileceğini ayrı bir yazımızda ele almıştık. Bir alan adını yeni tescil ettirme sürecinin baştan sona nasıl işlediğini merak ediyorsanız domain satışı ve tescili adım adım rehberimiz başlangıç noktası olabilir.
Yenileme döneminde değil de bir transfer sürecindeyseniz kilit ve yetkilendirme kodu farklı bir konu; bu süreci ayrı bir rehberde ele almıştık; yenileme kurtarma dönemiyle transfer kilidi farklı mekanizmalar, ikisini karıştırmamak gerekiyor.
Sık Sorulan Sorular
Domain yenileme nedir?
Süresi dolmak üzere olan bir alan adının kayıt süresinin, ücreti ödenerek bir sonraki döneme uzatılmasıdır; yenileme yapılmazsa alan adı kademeli olarak yenileme ve kurtarma dönemlerine girer.
Domain yenileme nasıl yapılır?
Kayıt firmanızın panelinden ilgili alan adını seçip yenileme ücretini ödeyerek yapılır; bazı sağlayıcılarda otomatik yenileme açık bırakıldığında bu işlem kayıtlı ödeme yöntemiyle kendiliğinden gerçekleşir.
Domain yenileme ücreti ne kadardır?
Sabit bir rakam yoktur; ücret uzantıya ve kayıt firmasına göre değişir. Yenileme dönemi kaçırılıp kurtarma döneminde geri alınmak istenirse, standart ücrete ek bir kurtarma ücreti de eklenir; bu ek ücretin tutarı da yine kayıt firmasına göre değişir. Tek bir evrensel gün sayısı da yok: RFC 3915 bu süreleri kayıt operatörünün kendi politikasına bırakıyor, bu yüzden en güvenilir kaynak her zaman kendi kayıt firmanızın panelidir.
Özetle
Süresi dolan bir alan adı o gün serbest kalmıyor; önce bir yenileme kurtarma dönemi, ardından bir kurtarma/silme öncesi bekleme süreci işliyor ve alan adı ancak bu aşamaların tamamı bittikten sonra herkese açık kayda düşüyor. Tam gün sayıları kayıt operatörüne göre değiştiği için asıl güvenilir bilgi kaynağı her zaman kendi kayıt firmanızın panelinde yazan tarih.
Süresi yaklaşan bir alan adınız varsa, kurtarma döneminde geçerli ek ücreti kayıt firmanızın panelinden kontrol ettiniz mi?
Güncelleme: 25 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
