- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 602
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Logo hazır, alan adı alınmış, ürünler satışta. Sonra bir gün aynı adı kullanan başka bir işletme çıkıyor ve soru geç kalmış olarak soruluyor: bu ad gerçekten benim mi? Yanıtı belirleyen şey kullanım değil, tescil.
Bu yazı markanın mevzuattaki tanımını, tescilin neyi koruduğunu, başvurunun hangi sistem üzerinden yapıldığını ve sınıflandırmanın ne anlama geldiğini Türk Patent ve Marka Kurumu'nun kendi sayfasına dayanarak anlatıyor.
Marka nedir?
TÜRKPATENT'in marka sayfasındaki tanım iki şart içeriyor. Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlayan ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını mümkün kılacak şekilde sicilde gösterilebilen her tür işaretten oluşabiliyor.
Tanımın iki yarısı da pratikte karşılık buluyor. Birincisi ayırt edicilik: sektörde herkesin kullandığı genel bir sözcük, tek başına marka olmuyor. İkincisi sicilde gösterilebilirlik: koruma talep ettiğiniz işaretin sınırlarının belirsiz olmaması gerekiyor.
Tescil neyi koruyor?
Koruma, işaretin kendisiyle birlikte hangi mal ve hizmetler için tescil edildiğine bağlı. Kurumun sayfasında bu ayrım için ayrı bir başlık var: marka sınıflandırması.
Sınıflandırma, başvurunun hangi mal ve hizmet grupları için yapıldığını belirliyor. Aynı sözcük farklı sınıflarda farklı sahiplerde olabiliyor; bu yüzden başvuru öncesinde faaliyet alanınızın hangi sınıflara denk geldiğini çıkarmak, sürecin ilk işi oluyor.
Önce araştırma' Alıntı:
Başvuru nereden yapılıyor?
Kurum işlemleri elektronik ortama taşımış durumda; sitede başvuru için doğrudan bir giriş noktası ve elektronik işlem sistemine ait video anlatımlar bulunuyor. Elektronik imzalı evrak sorgulama da aynı sistemin parçası.
Süreç ücretli işliyor. Sayfada işlem ücretleri, sık kullanılan marka işlem ücretleri ve banka hesap bilgileri ayrı başlıklar hâlinde yayımlanıyor. Yani başvuru yapmadan önce hangi işlemin ne kadar tutacağı kurumun kendi listesinden görülebiliyor.
Her işaret marka olabilir mi?
Tanım "her tür işaret" dese de sınırlar var. Kurumun sayfasında özel korunan markalar bilgisi ve geleneksel olmayan marka türleri için ayrı başlıklar bulunuyor; yani ses ya da hareket gibi alışılmadık işaretlerin tescili ayrı kurallara tabi.
Bu noktada tasarım tarafıyla karışan bir soru da doğuyor: hazır bir ikon kullanmak tescil sürecini nasıl etkiliyor? Bu soruya hazır ikonların tescildeki durumunu incelediğimiz yazı ayrıntılı yanıt veriyor.
Tescil ne zaman düşünülmeli?
Sıra çoğu işletmede tersine işliyor: önce ad seçiliyor, logo çiziliyor, satış başlıyor; tescil ise bir sorun çıktığında gündeme geliyor. Oysa araştırma adımı ad seçiminden önce yapıldığında, sonradan adı değiştirmek zorunda kalma riski en baştan azalıyor.
Özellikle alan adı satın alınmadan ve baskı işleri yaptırılmadan önce ilgili sınıflarda benzer bir tescil olup olmadığına bakmak, geri dönüşü pahalı kararları ucuza sınamanın yolu oluyor.
Yurt dışı koruması ayrı iş
Tescil ülkeye bağlı çalışıyor. Kurumun sayfasında uluslararası marka tescil sistemine ilişkin ayrı bir bilgi başlığı bulunuyor; yurt dışında koruma isteniyorsa bu sistem üzerinden ilerlemek gerekiyor.
Pratik sonuç: Türkiye'de tescilli bir marka, otomatik olarak başka ülkelerde koruma sağlamıyor. İhracat ya da yurt dışı satış planı varsa bu adım baştan planlanmalı.
Marka ile logo aynı şey değil
Logo görsel bir tasarım; marka ise hukuki koruma altına alınan işaret. Aynı işletmede ikisi genellikle örtüşüyor ama süreçleri ayrı yürüyor: biri tasarım kararı, diğeri tescil işlemi.
Logonun hangi dosya biçiminde saklanacağı ve hazır parçaların lisansı logo dosyası ve lisans yazımızın konusuydu. Yapay zekâ üretimi görsellerde telifin nerede durduğunu ise yapay zekâ ve telif yazımızda ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
Marka nedir?
TÜRKPATENT'in tanımına göre bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeyi sağlayan ve korumanın konusu açık ve kesin anlaşılacak şekilde sicilde gösterilebilen her tür işaret.
Marka tescili nasıl yapılır?
Başvuru kurumun elektronik işlem sistemi üzerinden yapılıyor; sitede başvuru girişi, işlem videoları ve ücret listeleri yayımlanıyor.
Sınıflandırma ne işe yarıyor?
Başvurunun hangi mal ve hizmet grupları için yapıldığını belirliyor. Koruma da bu sınıflarla sınırlı oluyor.
Başvurudan önce ne yapmalıyım?
Kurumun araştırma imkânıyla aynı ya da benzer bir işaretin ilgili sınıflarda tescilli olup olmadığını kontrol etmek.
Türkiye'deki tescil yurt dışında geçerli mi?
Hayır. Kurumun sayfasında uluslararası marka tescil sistemi ayrı bir başlık olarak yer alıyor; yurt dışı koruma o sistem üzerinden isteniyor.
Özetle
Marka, ayırt edici ve sicilde gösterilebilir bir işaret; koruma da tescil edildiği mal ve hizmet sınıflarıyla sınırlı. Başvuru kurumun elektronik sistemi üzerinden yapılıyor ve ücret tarifesi önceden yayımlanıyor. Başvurudan önceki araştırma, sonradan itirazla dönen bir dosyanın maliyetini önlüyor. Yurt dışı koruma ise ayrı bir sistemin konusu.
Kullandığınız marka adının bulunduğunuz sınıfta tescilli olup olmadığını kontrol ettiniz mi?
Güncelleme: 26 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
