- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 528
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Tescil ekranında ".com.tr" seçtiğinizde bazı panellerde hâlâ bir kimlik ya da vergi levhası yükleme adımı çıkar, bazı panellerde bu adım hiç görünmez; hangi uzantıyı seçtiğinize bağlı olarak süreç kökten farklı işleyebilir. İnternette hâlâ dolaşan "nic.tr'ye noter onaylı evrak gönderin" tarifi artık güncel değil, çünkü hem işi yürüten kurum hem kuralların büyük bölümü 2022'den sonra değişti.
Bu yazı hangi .tr uzantısının hâlâ belge istediğini, hangisinin istemediğini ve .com.tr'nin bugün hangi süreçle alındığını, konuyu düzenleyen kurumların kendi güncel sayfalarından doğrulayarak sıralıyor.
.tr uzantılı alan adlarının yönetimi uzun yıllar nic.tr üzerinden yürütüldü. 14 Eylül 2022'de bu görev TRABİS'e (TR Ağ Bilgi Sistemi) devredildi ve sistem, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde işletilmeye başlandı.
Bugün bir .tr alan adının tahsis kuralları, güncellenmesi ve tahsis kısıtları TRABİS'in kendi sayfalarında yayımlanıyor; başvuru da doğrudan TRABİS'e değil, sistemde akredite "Kayıt Kuruluşu" (KK) olarak tanımlanan firmalar üzerinden yapılıyor.
TRABİS'in belgeli alan adı tahsis süreci sayfası "belge ibraz edilerek tahsis edilebilecek" uzantıları tek tek sayıyor; liste dokuz uzantıdan oluşuyor:
Bu dokuzlu listenin dışında kalan bir uzantı seçtiyseniz, tescil ekranında belge yükleme adımıyla karşılaşmanız beklenmez.
TRABİS'in açılış duyurusu bu geçişi tek cümleyle anlatıyor: daha önce belge ibraz edilerek tahsis edilen "com.tr", "org.tr" ve "net.tr" uzantılı alan adları, sistemin faaliyete geçtiği 14 Eylül 2022 itibarıyla "ilk gelen ilk alır" prensibine göre belgesiz olarak tahsis edilmeye başlandı.
Hangi belgenin hangi uzantı için istendiğini TRABİS ayrıca gerekli belgeler sayfasında uzantı uzantı listeliyor. Daha önce belge sunularak tahsis edilmiş bir .com.tr'nin kaydı ise bu değişiklikle geriye dönük olarak etkilenmiyor; tahsis biçimi olduğu gibi kalıyor.
Genel tescil akışının panelde adım adım nasıl ilerlediğini görmek isterseniz domain satışı ve tescili nasıl yapılır rehberimiz belgesiz ve belgeli süreçlerin panelde nerede ayrıştığını da gösteriyor.
gen.tr, web.tr, name.tr, info.tr, tv.tr, bbs.tr ve tel.tr uzantıları da belgesiz tahsis edilen grupta; TRABİS bunları sıkça sorulan sorular sayfasında com.tr, org.tr, net.tr ile aynı listede sayıyor. Yani belge zorunluluğu tartışması pratikte yalnız dokuzlu liste etrafında dönüyor.
Belge zorunluluğunun kalkması, transfer mekaniğini değiştirmiyor. Belgesiz tahsis edilmiş bir .com.tr'yi başka bir Kayıt Kuruluşuna taşımak istediğinizde yine transfer yetkilendirme koduna ihtiyaç duyarsınız; bu konuyu EPP kodu ve 60 gün kilidi rehberimizde ayrıca ele almıştık. Belge şartı kalksa da kaydın sahiplik ve transfer güvenliğine dair kurallar ayrı bir başlık.
Belgesiz alınan bir alan adının gerçekten doğru bilgilerle ve doğru bitiş tarihiyle kayda geçtiğini görmenin yolu, panelin kendi ekranına değil kaydın WHOIS/RDAP çıktısına bakmaktan geçiyor. Bu sorguyu nasıl okuyacağınızı WHOIS'te görünen bitiş tarihi güncel değilse gerçek tarihi nereden doğrularsınız yazımızda adım adım anlatmıştık; belge zorunluluğu olmayan bir tescilde bu kontrol daha da önem kazanıyor, çünkü panel ekranı dışında başka bir teyit adımınız kalmıyor.
Bu alanın tamamı BTK'nin yayımladığı İnternet Alan Adları Tebliği'ne dayanıyor ve bu tebliğ değişebiliyor; BTK'nin kendi duyurusu, tebliğde yapılan bir değişikliğin 10 Haziran 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığını gösteriyor. Dolayısıyla yukarıdaki dokuzlu liste bugün doğru olsa da, başvurudan hemen önce TRABİS'in kendi güncel sayfasına tekrar bakmak en sağlıklısı; bir tebliğ değişikliği listeyi genişletebilir ya da daraltabilir.
av.tr, bel.tr, dr.tr, edu.tr, gov.tr, k12.tr, kep.tr, pol.tr ve tsk.tr hâlâ belge ile tahsis ediliyor. .com.tr, .net.tr ve .org.tr ise 14 Eylül 2022'den beri belgesiz ve "ilk gelen ilk alır" esasıyla tahsis ediliyor; gen.tr, web.tr, name.tr, info.tr, tv.tr, bbs.tr ve tel.tr da belgesiz grupta. Kurallar bir tebliğ değişikliğiyle güncellenebildiği için başvuru öncesi TRABİS'in kendi sayfasını kontrol etmek gerekiyor.
Son tescilinizde belge istendi mi, hangi uzantıdaydı?
Güncelleme: 24 Ağustos 2026.
Bu yazı hangi .tr uzantısının hâlâ belge istediğini, hangisinin istemediğini ve .com.tr'nin bugün hangi süreçle alındığını, konuyu düzenleyen kurumların kendi güncel sayfalarından doğrulayarak sıralıyor.
Yetki Artık nic.tr'de Değil
.tr uzantılı alan adlarının yönetimi uzun yıllar nic.tr üzerinden yürütüldü. 14 Eylül 2022'de bu görev TRABİS'e (TR Ağ Bilgi Sistemi) devredildi ve sistem, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde işletilmeye başlandı.
Bugün bir .tr alan adının tahsis kuralları, güncellenmesi ve tahsis kısıtları TRABİS'in kendi sayfalarında yayımlanıyor; başvuru da doğrudan TRABİS'e değil, sistemde akredite "Kayıt Kuruluşu" (KK) olarak tanımlanan firmalar üzerinden yapılıyor.
Hâlâ Belge İstenen Dokuz Uzantı
TRABİS'in belgeli alan adı tahsis süreci sayfası "belge ibraz edilerek tahsis edilebilecek" uzantıları tek tek sayıyor; liste dokuz uzantıdan oluşuyor:
- av.tr: Avukatlara tahsis ediliyor; bireysel başvuruda baro belgesi isteniyor.
- bel.tr: Belediyelere tahsis ediliyor.
- dr.tr: Tıp doktorlarına tahsis ediliyor; diplomanın noter onaylı sureti isteniyor.
- edu.tr: Eğitim kurumlarına tahsis ediliyor; yetkilisince imzalanmış talep yazısı isteniyor.
- gov.tr: Kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis ediliyor.
- k12.tr: Okul öncesinden ortaöğretime kadar eğitim veren kurumlara tahsis ediliyor.
- kep.tr: Kayıtlı Elektronik Posta Hizmet Sağlayıcılarına tahsis ediliyor.
- pol.tr: Emniyet teşkilatı birimlerine ayrılmış durumda.
- tsk.tr: Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsis ediliyor.
Bu dokuzlu listenin dışında kalan bir uzantı seçtiyseniz, tescil ekranında belge yükleme adımıyla karşılaşmanız beklenmez.
.Com.Tr, .Net.Tr Ve .Org.Tr Neden Artık Belgesiz?
TRABİS'in açılış duyurusu bu geçişi tek cümleyle anlatıyor: daha önce belge ibraz edilerek tahsis edilen "com.tr", "org.tr" ve "net.tr" uzantılı alan adları, sistemin faaliyete geçtiği 14 Eylül 2022 itibarıyla "ilk gelen ilk alır" prensibine göre belgesiz olarak tahsis edilmeye başlandı.
Hangi belgenin hangi uzantı için istendiğini TRABİS ayrıca gerekli belgeler sayfasında uzantı uzantı listeliyor. Daha önce belge sunularak tahsis edilmiş bir .com.tr'nin kaydı ise bu değişiklikle geriye dönük olarak etkilenmiyor; tahsis biçimi olduğu gibi kalıyor.
Genel tescil akışının panelde adım adım nasıl ilerlediğini görmek isterseniz domain satışı ve tescili nasıl yapılır rehberimiz belgesiz ve belgeli süreçlerin panelde nerede ayrıştığını da gösteriyor.
Zaten Belgesiz Olan Diğer Uzantılar
gen.tr, web.tr, name.tr, info.tr, tv.tr, bbs.tr ve tel.tr uzantıları da belgesiz tahsis edilen grupta; TRABİS bunları sıkça sorulan sorular sayfasında com.tr, org.tr, net.tr ile aynı listede sayıyor. Yani belge zorunluluğu tartışması pratikte yalnız dokuzlu liste etrafında dönüyor.
Belgesiz Alınan Bir Domain Transfer Edilirken Ne Değişir?
Belge zorunluluğunun kalkması, transfer mekaniğini değiştirmiyor. Belgesiz tahsis edilmiş bir .com.tr'yi başka bir Kayıt Kuruluşuna taşımak istediğinizde yine transfer yetkilendirme koduna ihtiyaç duyarsınız; bu konuyu EPP kodu ve 60 gün kilidi rehberimizde ayrıca ele almıştık. Belge şartı kalksa da kaydın sahiplik ve transfer güvenliğine dair kurallar ayrı bir başlık.
Hızlı kontrol' Alıntı:
Tescil Sonrası Kaydınızı Doğrulamak
Belgesiz alınan bir alan adının gerçekten doğru bilgilerle ve doğru bitiş tarihiyle kayda geçtiğini görmenin yolu, panelin kendi ekranına değil kaydın WHOIS/RDAP çıktısına bakmaktan geçiyor. Bu sorguyu nasıl okuyacağınızı WHOIS'te görünen bitiş tarihi güncel değilse gerçek tarihi nereden doğrularsınız yazımızda adım adım anlatmıştık; belge zorunluluğu olmayan bir tescilde bu kontrol daha da önem kazanıyor, çünkü panel ekranı dışında başka bir teyit adımınız kalmıyor.
Kurallar Zamanla Değişebiliyor
Bu alanın tamamı BTK'nin yayımladığı İnternet Alan Adları Tebliği'ne dayanıyor ve bu tebliğ değişebiliyor; BTK'nin kendi duyurusu, tebliğde yapılan bir değişikliğin 10 Haziran 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığını gösteriyor. Dolayısıyla yukarıdaki dokuzlu liste bugün doğru olsa da, başvurudan hemen önce TRABİS'in kendi güncel sayfasına tekrar bakmak en sağlıklısı; bir tebliğ değişikliği listeyi genişletebilir ya da daraltabilir.
Özetle
av.tr, bel.tr, dr.tr, edu.tr, gov.tr, k12.tr, kep.tr, pol.tr ve tsk.tr hâlâ belge ile tahsis ediliyor. .com.tr, .net.tr ve .org.tr ise 14 Eylül 2022'den beri belgesiz ve "ilk gelen ilk alır" esasıyla tahsis ediliyor; gen.tr, web.tr, name.tr, info.tr, tv.tr, bbs.tr ve tel.tr da belgesiz grupta. Kurallar bir tebliğ değişikliğiyle güncellenebildiği için başvuru öncesi TRABİS'in kendi sayfasını kontrol etmek gerekiyor.
Son tescilinizde belge istendi mi, hangi uzantıdaydı?
Güncelleme: 24 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
Ekli dosyalar
Son düzenleme:
