- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 622
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Bir bağlantıya tıklanıyor ve ekrana "sayfa bulunamadı" düşüyor. Ziyaretçi için bu bir çıkmaz; site sahibi içinse çözülmesi gereken bir sinyal, çünkü aynı yanıt hem silinmiş bir sayfa hem de yanlış yazılmış bir adres için dönüyor.
Aşağıda bu yanıtın standartta nasıl tanımlandığını, kalıcı kayıp için ayrı bir kodun neden bulunduğunu, yönlendirme kodlarıyla farkını ve site tarafında hangi kararın verilmesi gerektiğini standardın kendi metnine dayanarak bulacaksınız.
Standart ne diyor?
HTTP semantiğini tanımlayan standart bu yanıtı sade bir cümleyle açıklıyor: sunucu, istenen hedef kaynağın mevcut olduğuna dair bir kanıt bulamamıştır.
Kritik ayrıntı devamında: bu durum geçici de olabilir kalıcı da. Yani yanıt, kaynağın sonsuza dek yok olduğunu söylemiyor; yalnız o an bulunamadığını bildiriyor.
Bu belirsizlik pratikte işe yarıyor. Bakımdaki bir sayfa, yanlış yazılmış bir adres ve gerçekten silinmiş bir içerik aynı yanıtı alabiliyor.
Kalıcı kayıp için ayrı bir kod var
Standart, kaynağın gerçekten ortadan kalktığı durumlar için başka bir yanıt tanımlıyor: hedef kaynağa artık erişilemiyor ve bu durumun kalıcı olması bekleniyor.
Aradaki fark niyet bildirimi. Birincisinde sunucu "bulamadım" diyor, ikincisinde "vardı, kaldırıldı ve geri gelmeyecek" diyor.
Hangi durumda hangisi?' Alıntı:
Yönlendirme kodlarıyla karıştırılmamalı
Kaynak kaybolmadıysa, yani adresi değiştiyse, konu tamamen başka bir kod ailesine geçiyor.
Standart kalıcı taşınmayı şöyle tanımlıyor: hedef kaynağa ait yetkili yanıtlar artık yeni bir adres altında bulunuyor. Bu yanıtın önbelleğe alınabilir olduğunu da belirtiyor; yani istemciler ve ara katmanlar bu bilgiyi saklayabiliyor.
Geçici taşınma ise farklı: kaynağa geçici olarak başka bir adres üzerinden erişiliyor. Kalıcı olduğunu söylemediğiniz sürece istemciler eski adresi kullanmaya devam ediyor.
Yönlendirmeyi sunucu tarafında nasıl kuracağınızı 301 yönlendirme yazımızda iki sunucu için ayrı ayrı göstermiştik.
Site tarafında hangi karar veriliyor?
Bir adres artık yanıt vermiyorsa, önce şu soru cevaplanıyor: bu içeriğin karşılığı sitede hâlâ var mı?
- Karşılığı var: Adres değişmiş demektir; kalıcı yönlendirme kurulur ve ziyaretçi doğru sayfaya taşınır.
- Karşılığı yok ama benzeri var: Yönlendirme yapmak yerine bulunamadı sayfasında ilgili içeriklere yönlendirmek daha dürüst bir çözüm oluyor.
- İçerik bilerek kaldırıldı: Kalıcı kaldırma kodu, durumu olduğu gibi bildiriyor.
Her kayıp adresi ana sayfaya yönlendirmek yaygın ama sorunlu bir alışkanlık: ziyaretçi aradığını bulamıyor, üstelik yönlendirme yanlış bir eşleşme bildirmiş oluyor.
Dışarıdan gelen bağlantılar ne oluyor?
Kaldırılan sayfaya başka sitelerden bağlantı verilmişse, o bağlantılar artık boşa düşüyor. Bu, hem gelen ziyaretçiyi kaybetmek hem de bağlantının taşıdığı değeri boşa harcamak anlamına geliyor.
Bağlantı değerinin nasıl ölçüldüğünü backlink yazımızda anlatmıştık. Kaldırdığınız sayfaya dışarıdan bağlantı geliyorsa, kalıcı yönlendirmeyi en yakın karşılığa kurmak bu değeri korumanın yolu oluyor.
Bulunamadı sayfası nasıl olmalı?
Yanıt kodunun doğru olması yetmiyor; ziyaretçinin gördüğü sayfa da işlevsel olmalı. İçinde arama kutusu, ana bölümlere bağlantı ve kısa bir açıklama bulunması, ziyaretçiyi sitede tutuyor.
Sık düşülen hata, tasarımı güzel ama yanıt kodu 200 dönen bir sayfa yapmak. Bu durumda sayfa ziyaretçiye "bulunamadı" derken sunucu makinelere "her şey yolunda" demiş oluyor.
Sitenin genel sağlığını ölçerken bu kontrolün nereye oturduğunu SEO rehberimizde toparlamıştık.
Kayıp adresler nasıl bulunuyor?
Bu yanıtların çoğu şikâyet gelmeden fark edilmiyor, çünkü ziyaretçi geri dönüp haber vermiyor. Üç kaynak durumu görünür kılıyor.
Birincisi sunucu kayıtları: hangi adresin kaç kez istendiği ve hangi yanıtı aldığı orada duruyor. İkincisi arama motorunun sitenizi tararken bildirdiği hatalar; taranan ama bulunamayan adresler ayrı listeleniyor. Üçüncüsü site içi tarama araçları: kendi sayfalarınız arasındaki kırık bağlantıları çıkarıyor.
Üç listeyi ayrı ayrı okumak gerekiyor. Dışarıdan gelen istekler için yönlendirme kararı, kendi sayfalarınızdaki kırık bağlantı için ise düzeltme kararı veriliyor.
Sık Sorulan Sorular
404 hatası nedir?
Standardın tanımıyla sunucunun, istenen hedef kaynağın mevcut olduğuna dair bir kanıt bulamadığını bildiren yanıt.
Kalıcı mı geçici mi?
İkisi de olabilir. Standart bu yanıtın kalıcı ya da geçici bir durumu gösterebileceğini belirtiyor.
Silinen içerik için hangi kod kullanılmalı?
Kaynağa artık erişilemeyeceği ve bunun kalıcı olduğu biliniyorsa, kalıcı kaldırmayı bildiren kod daha doğru bilgi veriyor.
Kayıp sayfayı ana sayfaya yönlendirmek doğru mu?
İçeriğin karşılığı yoksa yönlendirme yanlış bir eşleşme bildiriyor; bulunamadı yanıtı vermek daha doğru oluyor.
Bulunamadı sayfası tasarlanırken nelere dikkat edilir?
Sayfanın gerçekten hata kodu döndürmesi, arama kutusu ve ana bölümlere bağlantı içermesi.
Özetle
Bu yanıt, kaynağın bulunamadığını bildiriyor ve standarda göre kalıcı da geçici de olabiliyor. Kalıcı kaldırma için ayrı bir kod, adres değişikliği için ise yönlendirme kodları bulunuyor. Doğru kararı veren şey teknik ayar değil, içeriğin karşılığının sitede olup olmadığı sorusu.
Sitenizde kayıp adresleri düzenli olarak listeliyor musunuz, yoksa yalnız şikâyet gelince mi fark ediyorsunuz?
Güncelleme: 27 Ağustos 2026. HTTP semantiğini tanımlayan RFC 9110 metni kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
