- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 602
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Ürünü var, fotoğrafları hazır, siteyi de kuracak birini bulmuş. Sonra kaçınılmaz soru geliyor: satmaya başlamadan önce resmî olarak ne yapmam gerekiyor? Bu sorunun yanıtı teknik değil, mevzuat tarafında duruyor.
Bu yazı Türkiye'de elektronik ticarete başlarken hangi kayıt yükümlülüğünün doğduğunu, kaydın nereden ve hangi bilgilerle yapıldığını ve hangi bilgilerin bildirilmesi gerektiğini Ticaret Bakanlığı'nın kendi sayfasına dayanarak anlatıyor.
Önce kayıt, sonra satış
Ticaret Bakanlığı'nın ETBİS sayfasına göre elektronik ticaret veya aracılık faaliyetinde bulunan hizmet sağlayıcı ile aracı hizmet sağlayıcıların, faaliyete başlamadan önce e-Devlet kapısı üzerinden Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne kayıt olması gerekiyor.
Buradaki iki ifade önemli: "faaliyete başlamadan önce" ve "gerekmektedir". Yani kayıt, satış başladıktan sonra hatırlanacak bir formalite değil, başlangıç koşulu.
Sistemin dayanağı da aynı sayfada: Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ 11 Ağustos 2017'de yürürlüğe girmiş ve ETBİS bu düzenlemeyle hizmete açılmış.
Kayıt için hangi bilgiler isteniyor?
Sayfa, kimin hangi numarayla kayıt olacağını ayırıyor:
- Gerçek ve tüzel kişi tacirler: MERSİS numarası ve vergi kimlik numarası.
- Esnaf ve sanatkârlar: T.C. kimlik numarası ve vergi kimlik numarası.
- Herkes için ortak: Elektronik ticaret ya da aracılık faaliyetinde bulunulan mobil uygulama ve alan adı bilgileri.
Alan adı bilgisinin istenmesi, kaydın site bazlı yürüdüğünü gösteriyor: hangi adres üzerinden satış yaptığınız sisteme bildiriliyor.
Neden böyle bir sistem var?' Alıntı:Bakanlığın sayfası amacı açıkça yazıyor: e-ticaret yaptığını bildiren işletmeler kayıtlı hâle geliyor, e-ticaret işletmelerinin ulaşılabilir olması sağlanıyor ve kayıt dışılığın önüne geçiliyor.
Kayıt sonrası bildirilen bilgiler
Kayıt tek seferlik bir form doldurmaktan ibaret değil. Sayfaya göre ETBİS'e kayıtlı hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılar kendilerine ilişkin şu bilgileri de bildiriyor: tebligata elverişli KEP adresi, elektronik ticaretin türü, elektronik ticaret dışındaki ticari faaliyetleri, elektronik ticaret ortamında sunulan mal ve hizmetlerin türü, sunulan ödeme yöntemleri ve ikinci el malların satışa sunulup sunulmadığı.
Bu liste, satış modelinizi değiştirdiğinizde kaydın da güncellenmesi gerektiğini söylüyor. Yeni bir ödeme yöntemi eklemek ya da ikinci el satışa başlamak, bildirilecek bilgilerden birini değiştiriyor.
Hizmet sağlayıcı mı, aracı hizmet sağlayıcı mı?
Sayfada iki ayrı sıfat geçiyor ve hangisine girdiğinizi bilmek yükümlülüğü de belirliyor. Kendi ürününüzü kendi sitenizden satıyorsanız hizmet sağlayıcı tarafındasınız. Başkalarının satış yapmasına ortam sağlıyorsanız, yani bir pazar yeri işletiyorsanız, aracı hizmet sağlayıcı tanımına giriyorsunuz.
Bu ayrım kayıt sırasında bildirilen bilgileri de etkiliyor: aracı hizmet sağlayıcılar, kendi faaliyetlerinin yanında üzerlerinden yürüyen işlemlere ilişkin bildirim de yapıyor.
Alan adı değişirse ne oluyor?
Kayıt sırasında alan adı ve mobil uygulama bilgisi istendiği için, satışın yürüdüğü adres kayıt kaydının bir parçası hâline geliyor. Yeni bir alan adına geçmek ya da ikinci bir site açmak, sistemdeki bilginin güncellenmesini gerektiriyor.
Aynı durum uygulama tarafı için de geçerli: mağazada yayımlanan bir mobil uygulama üzerinden satış başlatıldığında, bu da bildirilen bilgiler arasına giriyor.
Zincirin diğer halkaları
Yükümlülük yalnız satıcıda değil. Sayfaya göre kargo ve lojistik işletmecileri, elektronik ticaret altyapı sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcılar da internet üzerinden yapılan sözleşmelere ve verilen siparişlere ilişkin bilgileri aylık olarak bildiriyor.
Yani pazar yerinde satış yapıyorsanız, kargo firmasıyla çalışıyorsanız ya da hazır altyapı kiralıyorsanız, işin içinde birden çok bildirim yükümlüsü var.
Sıra teknik kuruluma geldiğinde
Kayıt tarafı tamamlandığında geriye mağazayı ayağa kaldırmak kalıyor. Platform seçenekleri için e-ticaret platformlarını ele aldığımız yazıya, sıfırdan kurulum adımları için adım adım kurulum yazımıza bakabilirsiniz.
Ödeme tarafında komisyon oranlarının nasıl belirlendiğini ve tavanı kimin koyduğunu sanal POS komisyonlarını incelediğimiz yazıda anlatmıştık.
Sık Sorulan Sorular
E-ticarete başlamadan önce ne yapmalıyım?
Bakanlığın sayfasına göre elektronik ticaret veya aracılık faaliyetinde bulunanların, faaliyete başlamadan önce e-Devlet kapısı üzerinden ETBİS'e kayıt olması gerekiyor.
ETBİS nedir?
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'nin kısaltmasıdır. İlgili tebliğ 11 Ağustos 2017'de yürürlüğe girmiş ve sistem bu düzenlemeyle hizmete açılmıştır.
Kayıt için hangi bilgiler gerekiyor?
Tacirler için MERSİS ve vergi kimlik numarası, esnaf ve sanatkârlar için T.C. kimlik ve vergi kimlik numarası; ayrıca faaliyette bulunulan mobil uygulama ve alan adı bilgileri.
Kayıttan sonra başka bildirim var mı?
Evet. KEP adresi, e-ticaretin türü, e-ticaret dışındaki ticari faaliyetler, sunulan mal ve hizmet türleri, ödeme yöntemleri ve ikinci el satış yapılıp yapılmadığı bildiriliyor.
Kargo firmaları da bildirim yapıyor mu?
Sayfaya göre kargo ve lojistik işletmecileri, altyapı sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcılar sözleşme ve siparişlere ilişkin bilgileri aylık olarak bildiriyor.
Özetle
Türkiye'de e-ticarete başlamanın ilk adımı site kurmak değil, ETBİS kaydı. Kayıt e-Devlet üzerinden yapılıyor ve faaliyete başlamadan önce tamamlanması isteniyor. Kayıt sırasında kimlik ve vergi bilgilerinin yanında alan adı da bildiriliyor; sonrasında ödeme yöntemi ve satış türü gibi bilgiler güncel tutuluyor. Teknik kurulum bu zeminin üzerine geliyor.
Satışa başlamadan önce kayıt tarafını mı yoksa siteyi mi önceliklendiriyorsunuz?
Güncelleme: 26 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula