Joomla Nedir, Hangi Mimari Üzerine Kurulu Bir CMS?

---

İçerik yönetim sistemi denince akla gelen ilk isim genelde tek. Oysa aynı işi yapan, farklı mimariye ve farklı topluluk yapısına sahip başka projeler de var. Joomla bunların en köklülerinden.

Bu yazı Joomla'nın ne olduğunu, hangi mimariye dayandığını, projenin kendi CMS tanımını, nerelerde kullanıldığını ve ne kadar yaygın olduğunu projenin resmî sayfalarına bakarak aktarıyor.

Tanım​

Joomla'nın tanıtım sayfası projeyi tek cümlede özetliyor: web içeriği yayımlamak için ücretsiz ve açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemi.

Sayfa yıllar içinde projenin çeşitli ödüller kazandığını da belirtiyor.

Tanımın iki bileşeni önemli. "Ücretsiz ve açık kaynak" lisans tarafını, "web içeriği yayımlamak" ise işlevi tarif ediyor.

• Tür: İçerik yönetim sistemi.
• Lisans: Ücretsiz ve açık kaynak.
• İş: Web içeriğini yayımlamak.

Mimari: çerçeve ayrı, CMS ayrı​

Sayfanın verdiği teknik ayrıntı projeyi diğerlerinden ayırıyor: Joomla, model-görünüm-denetleyici (MVC) web uygulama çerçevesi üzerine kurulu.

Kritik nokta şu: bu çerçeve CMS'ten bağımsız olarak da kullanılabiliyor ve güçlü çevrimiçi uygulamalar geliştirmeye imkân veriyor.

Yani proje iki katmanlı. Üstte içerik yönetimi, altta genel amaçlı bir uygulama çerçevesi duruyor. Site kurmanın ötesinde uygulama geliştirmek isteyen ekipler için bu ayrım belirleyici oluyor.

Püf nokta' Alıntı:

Joomla yalnız bir site aracı değil; altındaki çerçeve CMS'siz de kullanılabiliyor.

Genişletmek için tıkla ...

Projenin kendi CMS tanımı​

Aynı sayfa "içerik yönetim sistemi nedir" sorusunu da yanıtlıyor: bir web sitesi projesinin ya da intranet uygulamasının içeriğini, verisini veya bilgisini (tamamını veya bir bölümünü) yönetme yetenekleri sunan, farklı izin seviyelerine sahip çoklu kullanıcılar için tasarlanmış web tabanlı bir uygulama.

Tanımdaki "yönetmek" fiilini de açıyor: içerik yönetimi, web sitesi içeriğinin, verisinin ve bilgisinin oluşturulması, düzenlenmesi, arşivlenmesi, yayımlanması, üzerinde iş birliği yapılması, raporlanması ve dağıtılması anlamına geliyor.

Bu tanım, kavramın merkezine tek bir yazarı değil izin seviyelerini koyuyor. Birden çok kişinin farklı yetkilerle aynı içerik üzerinde çalışabilmesi, aracı basit bir sayfa düzenleyiciden ayıran şey.

Nerelerde kullanılıyor?​

Tanıtım sayfası kullanım alanlarını sıralıyor: kurumsal web siteleri veya portallar, intranet ve extranetler, küçük işletme siteleri, çevrimiçi dergi, gazete ve yayınlar.

Liste sürüyor: e-ticaret ve çevrimiçi rezervasyon, devlet, kâr amacı gütmeyen kuruluş ve dernek siteleri, topluluk temelli site ve portallar, okul ve cemaat siteleri, kişisel veya aile sayfaları.

Projenin dünya genelinde her şekil ve büyüklükte milyonlarca web sitesine güç verdiği de belirtiliyor.

Ne kadar yaygın?​

Faydalar ve temel özellikler sayfası yaygınlığı rakamlarla veriyor: yaklaşık 2 milyon etkin web sitesi, bilinen tüm iş sitelerinin yüzde 9'undan fazlası, dünya genelinde CMS pazarının yüzde 6'sından fazlası ve tüm web'in yüzde 3'ünden fazlası.

Sayfa projenin küçük işletmelerden devletlere, kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan büyük organizasyonlara kadar içerik oluşturmak, düzenlemek, yönetmek ve yayımlamak için kullanıldığını söylüyor.

Topluluk tarafını da öne çıkarıyor. Sayfaya göre sağlam kod tabanı ve büyük küresel topluluk hızla yol almayı kolaylaştırıyor; site kurmak, uygulama geliştirmek, şablon veya uzantı üretmek ya da çerçeve üzerine tamamen yeni bir şey inşa etmek mümkün.

Tanıtım sayfası bu topluluğun katkısını da anıyor: geliştirici ve gönüllülerden oluşan küresel topluluk sayesinde platform kullanıcı dostu, genişletilebilir, çok dilli, erişilebilir, duyarlı ve arama motoru için optimize durumda tutuluyor.

Açık kaynak olmak ne getiriyor?​

Tanıtım sayfasının saydığı nitelikler tek tek topluluk çalışmasına bağlanıyor: platformun genişletilebilir, çok dilli, erişilebilir ve duyarlı tutulması gönüllülerin sürdürdüğü bir emek.

Bunun kullanıcı tarafındaki karşılığı iki yönlü. Bir yandan lisans bedeli yok ve kodu inceleyip değiştirmek mümkün; öte yandan sistemin güncel kalması, kurulumu yapan tarafın sürümleri takip etmesine bağlı.

Çerçevenin CMS'ten ayrı kullanılabilmesi de aynı yerden besleniyor. Sayfa, çerçeve üzerine tamamen yeni bir şey inşa etmenin mümkün olduğunu söylüyor; kapalı bir üründe bu seçenek bulunmuyor.

Kurmadan önce​

Bu tür bir sistem sunucuda çalışıyor; kodun nerede yürüdüğünü PHP yazımızda anlatmıştık. Kurulum sonrası ilk güvenlik ayarlarından biri hata gösterimidir; gerekçesini PHP hata gösterme yazımızda ele almıştık.

Hangi sistemi seçerseniz seçin izlenecek yol benziyor; genel çerçeveyi kapsamlı CMS rehberimizde toplamıştık.

Sık Sorulan Sorular​

Joomla nedir?
Web içeriği yayımlamak için kullanılan, ücretsiz ve açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemi.

Hangi mimariye dayanıyor?
Model-görünüm-denetleyici web uygulama çerçevesine; bu çerçeve CMS'ten bağımsız da kullanılabiliyor.

Sadece site için mi kullanılıyor?
Hayır. Kurumsal portal, intranet, extranet, e-ticaret ve rezervasyon gibi kullanımlar sayılıyor.

Ne kadar yaygın?
Proje yaklaşık 2 milyon etkin site ve CMS pazarının yüzde 6'sından fazlası rakamlarını veriyor.

Projenin CMS tanımı ne?
Farklı izin seviyelerine sahip çoklu kullanıcılar için içerik, veri veya bilgiyi yönetme yetenekleri sunan web tabanlı uygulama.

Özetle​

Joomla, web içeriği yayımlamak için kullanılan açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemi. Altında CMS'ten bağımsız kullanılabilen bir MVC çerçevesi bulunuyor; bu yüzden yalnız site değil uygulama da geliştirilebiliyor. Projenin kendi CMS tanımı işin merkezine farklı izin seviyeleriyle çalışan çoklu kullanıcıları koyuyor. Kullanım alanları kişisel sayfadan devlet sitesine kadar uzanıyor.

Kuracağınız sitede içerik üretenlerin yetkilerini baştan ayırmayı düşündünüz mü?

Güncelleme: 2 Eylül 2026. Joomla projesinin tanıtım ve temel özellikler sayfaları kontrol edildi.

---