- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 752
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Bir sitede yüzlerce yazı olabilir ama sayfa düzeni bir avuç dosyadan geliyor. Ziyaretçi hangi adrese girerse girsin, sistem o istek için hangi dosyanın kullanılacağına sabit bir sıraya bakarak karar veriyor.
Aşağıda şablonun ne işe yaradığını, işaretleme tarafındaki karşılığını, içerik yönetim sisteminin hangi sırayla dosya seçtiğini ve geri düşüş zincirinin nasıl işlediğini resmî belgelere bakarak topluyoruz.
Şablon nedir?
Kavramın en yalın tanımı işaretleme standardında. HTML Living Standard, template öğesini şöyle tarif ediyor: betik tarafından kopyalanıp belgeye eklenebilecek HTML parçalarını bildirmek için kullanılıyor.
Bir ayrıntı daha var: bu öğe ekrana çizilirken hiçbir şey temsil etmiyor. Yani şablon, sayfada görünen bir içerik değil, gerektiğinde çoğaltılıp yerleştirilecek bir kalıp.
İçerik yönetim sistemlerindeki şablon da aynı fikrin sayfa düzeyindeki karşılığı: her yazı için ayrı düzen yazmak yerine, o yazı türüne uyan bir kalıba içerik yerleştiriliyor.
- Ne değil: Ekranda tek başına görünen bir içerik.
- Ne: Kopyalanıp doldurulmak üzere hazırlanmış kalıp.
- Kazanç: Aynı düzenin yüzlerce sayfada tekrarlanabilmesi.
Hangi dosya ne zaman çalışıyor?
Blok temalarda şablonlar temanın templates klasöründe duruyor. WordPress şablon hiyerarşisi belgesi burada bir kural koyuyor: tema, tasarımı için gereken kadar çok ya da az şablon paketleyebiliyor, ancak index.html blok tema için zorunlu olan tek şablon dosyası.
Belge bir yanlış anlamayı da düzeltiyor: WordPress'te teknik olarak tek bir şablon hiyerarşisi yok. Hiyerarşiyi, sorgulanan sayfanın türüne göre düşünmek gerekiyor.
Örnek de veriliyor: ön sayfa sorgulanıyorsa ön sayfa hiyerarşisi kullanılıyor. Yani "hangi dosya çalışır" sorusunun cevabı, ziyaretçinin ne istediğine bağlı.
Geri düşüş zinciri
Her sorgu türünün kendi sırası var ve sıra yukarıdan aşağıya deneniyor.
Tekil yazı için zincir şöyle işliyor: özel şablon, ardından yazı türü ve yazı adını birlikte taşıyan dosya, sonra yalnız yazı türünü taşıyan dosya, ardından single.html, sonra singular.html ve en sonda index.html.
Belge bu mantığı adlandırıyor da: aradığı dosyayı bulamayan sistem bir alttakine düşüyor. index.html zorunlu olmasının nedeni de bu; zincirin sonunda her zaman çalışacak bir dosya bulunması gerekiyor.
Tekil görünümlerde özel şablonların neredeyse her zaman hiyerarşinin tepesinde durduğu da belirtilmiş.
Bu sıranın pratikteki karşılığı şu: bir yazı türüne özel düzen isterseniz zincirin üst basamağına bir dosya eklemeniz yetiyor, alttakileri değiştirmeniz gerekmiyor.
Ters yönde de aynı mantık işliyor. Zincirin üstündeki dosyayı silerseniz sayfa boş kalmıyor, bir alttaki şablonla çizilmeye devam ediyor.
Püf nokta' Alıntı:
Ön sayfa mı, blog sayfası mı?
Belgenin en çok karıştırılan başlığı burası. Ön sayfa hiyerarşisi, yönetim panelindeki Ayarlar altındaki Okuma bölümünde yapılan "Ön sayfa gösterimi" seçimine göre değişiyor.
Son yazılar seçilmişse zincir front-page.html ile başlıyor ve ardından ana sayfa hiyerarşisine düşüyor. Durağan bir sayfa seçilmişse yine front-page.html önce geliyor, sonra sayfa hiyerarşisine düşülüyor.
Belge bir noktayı vurguluyor: front-page.html her durumda önceliği alıyor; ayardan etkilenen yalnız hiyerarşide daha altta kalan şablonlar.
Ana sayfa şablonu ise adının çağrıştırdığı yerde değil. Belgeye göre teknik olarak son blog yazılarının gösterildiği sayfayı, yani yazı dizinini ifade ediyor. Terim, WordPress'in yalnız bir günlük sistemi olduğu ve sitenin ön sayfasında sadece blog yazılarının göründüğü ilk dönemden kalma.
Bu düzenin hangi sistem tarafından yürütüldüğünü CMS yazımızda, farklı bir sistemin aynı işi nasıl kurguladığını ise Joomla yazımızda anlatmıştık.
Kaç şablon gerekiyor?
Belgenin yaklaşımı asgariden yana: tema, tasarımının gerektirdiği kadar şablon içerebiliyor, fazlası zorunlu değil.
Pratikte bu şu anlama geliyor: her sayfa türü için ayrı dosya yazmak yerine, gerçekten farklı görünmesi gereken türler için şablon eklemek yeterli. Kalanı zincirin altındaki genel şablonlarla karşılanıyor.
Sitenin hangi parçalardan kurulduğunu ve nereden başlanacağını başlangıç rotası yazımızda toparlamıştık.
Sık Sorulan Sorular
Şablon nedir?
Kopyalanıp içerikle doldurulmak üzere hazırlanmış kalıp; standartta template öğesi, ekranda hiçbir şey temsil etmeyen ama çoğaltılabilen HTML parçalarını bildiriyor.
Blok temada zorunlu şablon hangisi?
index.html. Tema başka kaç şablon içerirse içersin, zorunlu olan tek dosya bu.
Şablon hiyerarşisi ne demek?
Sorgulanan sayfa türüne göre denenecek dosya sırası; üsttekiler bulunamazsa alttakine düşülüyor.
front-page.html ne zaman çalışıyor?
Ön sayfa sorgulandığında; okuma ayarı ne olursa olsun önceliği alıyor.
Home şablonu ana sayfa mı?
Hayır. Teknik olarak son blog yazılarının listelendiği yazı dizinini ifade ediyor.
Özetle
Şablon, doldurulmak üzere hazırlanmış bir kalıp. Sistem hangi kalıbı kullanacağına sorgu türüne bakarak karar veriyor ve her tür için ayrı bir sıra işliyor; aradığı dosya yoksa bir alttakine düşüyor. Zincirin sonunda index.html duruyor, blok temada zorunlu olan tek şablon da bu. Ön sayfa ile yazı dizini ayrımı ise en sık karıştırılan yer.
Sitenizde beklenmedik görünen bir sayfa için hangi şablonun devreye girdiğini kontrol ettiniz mi?
Güncelleme: 4 Eylül 2026. WordPress şablon hiyerarşisi belgesi ve HTML Living Standard (template öğesi) kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
