- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 602
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Yeni kurulan bir işin logosu çoğu zaman ücretsiz bir araçla, hazır bir şablon üzerinde çiziliyor. Bunda sakınca yok; sakınca, dosyanın hangi biçimde kaydedildiğinin ve şablondaki parçaların hangi lisansla geldiğinin sorulmamasında.
Aşağıda ücretsiz yoldan logo üretirken hangi dosya biçiminin işinizi göreceğini, hazır görsellerin lisans etiketlerinin ne anlama geldiğini ve hangi lisansın bir marka logosu için baştan elenmesi gerektiğini bulacaksınız.
Önce dosya biçimi: neden vektör?
Logo, kartvizitte bir santim, tabelada bir metre görünen tek çizim. Bu yüzden onu piksel yığını olarak değil, matematiksel tanım olarak saklamak gerekiyor.
MDN'nin SVG belgesine göre SVG, iki boyutlu vektör grafiklerini tanımlamak için kullanılan XML tabanlı bir işaretleme dili. Belge farkı açıkça koyuyor: JPEG ya da PNG gibi klasik bit eşlem biçimleriyle karşılaştırıldığında SVG biçimindeki vektör görseller, kalite kaybı olmadan herhangi bir boyutta işlenebiliyor.
Aynı belgede SVG'nin metin tabanlı bir açık web standardı olduğu, görsellerin ve davranışlarının XML metin dosyalarında tanımlandığı, bu sayede aranabilir, indekslenebilir, betiklenebilir ve sıkıştırılabilir olduğu belirtiliyor. Belgenin özeti kısa: grafikte SVG, metinde HTML ne ise odur.
- Vektör (SVG): Ölçekten bağımsız, metin tabanlı, düzenlenebilir. Logo kaynağı olarak saklanacak biçim budur.
- Bit eşlem (PNG, JPEG): Sabit çözünürlük. Belirli kullanım yerleri için vektörden üretilir, kaynak olarak tutulmaz.
- Kaynak dosya: Çizimi hangi araçla yaptıysanız onun kendi biçimindeki dosyasını da saklayın; sonradan düzenlemek gerekebilir.
Logonun hangi biçimlerde teslim edilmesi gerektiğini teslim paketini ele aldığımız yazıda ayrıntılı işlemiştik.
Ücretsiz görselin lisansı ne diyor?
Ücretsiz indirilen bir ikon ya da şablon "serbest" anlamına gelmiyor; çoğu belirli bir lisansla geliyor. Creative Commons'ın lisans türleri sayfası altı lisans tanımlıyor ve hepsinin ortak noktası atıf zorunluluğu:
- CC BY: Dağıtma, remiksleme, uyarlama ve üzerine inşa etme serbest; atıf gerekiyor, ticari kullanıma izin veriyor.
- CC BY-SA: Uyarlamalar aynı ya da uyumlu bir lisansla lisanslanmak zorunda.
- CC BY-ND: Yalnız uyarlanmamış hâliyle kopyalanıp dağıtılabiliyor; türev çalışma yok.
- CC BY-NC: Yalnız ticari olmayan amaçlarla kullanılabiliyor.
- CC BY-NC-SA: Ticari olmayan amaçla remiksleme var, ama aynı ya da uyumlu lisans şartıyla.
- CC BY-NC-ND: En kısıtlayıcı olan: yalnız uyarlanmamış hâliyle ve yalnız ticari olmayan amaçla.
Marka logosu için hangileri baştan eleniyor?
Bir logo, ticari faaliyeti temsil eden ve üzerinde değişiklik yapılan bir çalışma. Bu iki özellik, lisans listesini hızla kısaltıyor.
Ticari olmayan kullanımla sınırlayan lisanslar (NC taşıyanlar) doğrudan eleniyor; logo tanımı gereği ticari kullanımda. Türev çalışmayı yasaklayan lisanslar (ND taşıyanlar) da eleniyor; ikonu kendi kompozisyonunuza uyarlamak zaten bir türev üretmek demek. Aynı lisansla paylaşma şartı taşıyanlar (SA) ise kendi tasarımınızı aynı koşullarla paylaşmaya zorluyor, ki bu bir marka kimliği için çoğu zaman istenmeyen bir sonuç.
Kayıt tutun' Alıntı:
Hazır bir ikonun marka tescili tarafında ne gibi sonuçlar doğurabileceğini amblemdeki ücretsiz ikonu tartıştığımız yazıda ayrıca ele almıştık.
Ücretsiz üretimde pratik sıra
Çizimi vektör olarak kurun, hazır parçaları lisansına bakarak seçin, kaynak dosyayı ve lisans kayıtlarını birlikte saklayın. Sonra kullanım yerlerine göre bit eşlem sürümleri üretin: site için küçük, baskı için büyük.
Son adım renk kontrolü. Ekranda doğru görünen bir logo, farklı bir profil altında başka bir tona kayabiliyor; bu konuyu logo renginin ekranlar arasında değişmesini incelediğimiz yazıda anlatmıştık.
Sık Sorulan Sorular
Ücretsiz logo tasarımı yapmak mümkün mü?
Evet, ücretsiz araçlarla ve hazır parçalarla logo üretilebilir. Belirleyici olan aracın ücreti değil, dosyanın vektör olarak saklanması ve kullanılan parçaların lisansının ticari kullanıma izin vermesi.
Logo hangi dosya biçiminde saklanmalı?
Kaynak olarak vektör biçiminde. MDN, SVG'nin XML tabanlı bir vektör biçimi olduğunu ve JPEG/PNG gibi bit eşlem biçimlerinin aksine kalite kaybı olmadan her boyutta işlenebildiğini belirtiyor.
CC BY ile CC BY-NC arasındaki fark ne?
CC BY ticari kullanıma izin veriyor; CC BY-NC ise kullanımı yalnız ticari olmayan amaçlarla sınırlıyor. Her ikisinde de atıf zorunlu.
Ücretsiz indirdiğim ikonu logoma koyabilir miyim?
Lisansına bağlı. Türev çalışmayı yasaklayan (ND) ve ticari kullanımı kapatan (NC) lisanslar bir marka logosu için uygun değil.
Atıf zorunluluğu logoda nasıl yerine getirilir?
Creative Commons lisanslarının tamamı atıf gerektiriyor. Logonun kendisine yazı eklenemeyeceği için atıf, sitenin kaynakça ya da yasal bilgi sayfasında verilir.
Özetle
Ücretsiz logo üretiminde iki karar belirleyici: dosyayı vektör olarak saklamak ve hazır parçaların lisansını ticari kullanım ile türev üretme açısından okumak. NC ve ND taşıyan lisanslar marka logosu için baştan eleniyor, SA ise kendi tasarımınızı aynı koşullara bağlıyor. Kaynak dosya ve lisans kaydı ise projeyi yıllar sonra da savunulabilir kılıyor.
Şu an kullandığınız logonun vektör kaynak dosyası elinizde duruyor mu?
Güncelleme: 26 Ağustos 2026.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
