- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 713
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Tasarım brifinglerinde üç kelime birbirinin yerine kullanılıyor: amblem, logo ve marka. Günlük dilde sorun çıkarmıyor, ama iş koruma tarafına geldiğinde bunlardan yalnız biri hukuki bir karşılığa sahip.
Bu yazı kelimelerin hangi düzleme ait olduğunu, mevzuatın neyi tanımladığını, bir şeklin ne zaman korunabildiğini ve alışılmışın dışındaki işaretlerin nasıl ele alındığını TÜRKPATENT'in kendi sayfalarından aktarıyor.
Hangi kelime nerede duruyor?
Amblem ve logo tasarım diline ait terimler; bir işaretin biçimini, kurgusunu ve nasıl çizildiğini anlatıyorlar. Mevzuat tarafında ise karşılığı olan kavram marka.
Bu ayrım önemli, çünkü koruma tasarım terimlerine değil, tescil edilmiş işarete tanınıyor. Bir amblemi "tescil ettirmek" dendiğinde yapılan şey, o şekli marka olarak tescil ettirmek oluyor.
Mevzuat neyi tanımlıyor?
TÜRKPATENT'in marka sayfası, markayı bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerinkinden ayırt edilmesini sağlayan işaret olarak tanımlıyor.
Tanım işaret türlerini de sayıyor: kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi. Yani çizilmiş bir amblem, bu listedeki "şekil" başlığına giriyor.
Tanımın ikinci şartı da var: korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılabilmesi için işaretin sicilde gösterilebilir olması gerekiyor.
- Amblem/logo: Tasarım terimi; işaretin görsel kurgusu.
- Marka: Hukuki kavram; ayırt ediciliği olan ve sicilde gösterilebilen işaret.
- Tescil: O işaretin belirli mal ve hizmetler için korunması.
Ayırt edicilik ne demek?
Tanımın merkezinde "ayırt edilmesini sağlama" ifadesi duruyor. Yani bir işaretin işlevi güzel görünmek değil, bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini başkalarınınkinden ayırmak.
Bu ölçüt, tasarım kararlarını da etkiliyor. Sektörde herkesin kullandığı genel bir sembol, estetik olarak başarılı olsa bile ayırt edicilik tarafında zayıf kalıyor.
Tescil sürecinin nasıl işlediğini ve korumanın neyi kapsadığını marka tescili yazımızda anlatmıştık.
Püf nokta' Alıntı:
Şekil dışındaki işaretler
Kurumun geleneksel olmayan marka türleri sayfası, alışılmış çizim dışındaki başvuruların usul ve esaslarının yönetmeliğin ilgili maddesinde düzenlendiğini belirtiyor ve türleri tek tek açıklıyor.
Ses markalarında talebin başvuru formunda açıkça belirtilmesi ve işaretin elektronik ortamda dinlemeye ve saklamaya elverişli kaydının kuruma sunulması gerekiyor. Sayfaya göre nota ile gösterim zorunlu değil ama mümkünse eklenebiliyor; her başvuru için yalnız bir ses kaydı sunulabiliyor.
Üç boyutlu markalarda ise işaretin tek bir yönden ya da farklı açılardan görünümünü içeren gösterimleri sunuluyor. Sayfa sınırı da veriyor: gösterimler en fazla altı farklı açıdan görünüm içerebiliyor ve markanın bütünlüğünü bozmamalı.
Renk tek başına tescil edilebilir mi?
Aynı sayfa renk markaları için de kural veriyor. Talebin başvuru formunda açıkça belirtilmesi, işareti oluşturan renk görselinin sunulması ve kurumun geçerli kabul ettiği renk kodunun bildirilmesi gerekiyor.
Sayfa geçerli kabul edilen kodların hangi kaynaktan alındığını da adres vererek belirtiyor. Yani "koyu mavi" gibi bir tarif yeterli olmuyor; kodun kendisi isteniyor. Bu ayrıntı, marka kimliği çalışmalarında renk kararının baştan kodla kayda geçirilmesi gerektiğini de gösteriyor.
Bir ayrım daha var ve doğrudan amblem tasarımını ilgilendiriyor: renk veya renkler somutlaşmış, sınırları belli bir şekil, figür, resim ya da kelime içinde kullanılıyorsa işaret renk markası sayılmıyor. Böyle bir başvuru, yönetmeliğin ilgili maddesi çerçevesinde başka bir tür olarak değerlendiriliyor.
Tasarım tarafı için ne anlama geliyor?
Bir amblem tasarlarken sonucun sicilde gösterilebilir olması, teslim edilen dosyaların da buna uygun olmasını gerektiriyor. Ölçeklenebilir bir çizim, hem baskıda hem ekranda aynı işareti korumayı kolaylaştırıyor; bunun teknik tarafını vektör çizim yazımızda ele almıştık.
Renk tercihinin ortamdan ortama değişmesi de aynı başlığa dokunuyor. Aynı amblemin ekranda ve baskıda farklı görünmesinin nedenini renk profili yazımızda göstermiştik.
Sık Sorulan Sorular
Amblem ne demek?
Tasarım dilinde bir işaretin görsel kurgusunu anlatan terim; mevzuattaki karşılığı marka kavramı içindeki "şekil".
Amblem ile marka aynı şey mi?
Değil. Marka hukuki bir kavram ve ayırt edicilik ile sicilde gösterilebilirlik şartlarına bağlı.
Bir amblem tescil edilebilir mi?
Tanım şekilleri marka olabilecek işaretler arasında sayıyor; şartları taşıyorsa tescil edilebiliyor.
Ses veya üç boyutlu işaret tescil edilebilir mi?
Kurumun sayfası bu türler için ayrı usul ve esaslar tanımlıyor.
Üç boyutlu markada kaç görünüm sunulabiliyor?
Sayfaya göre gösterimler en fazla altı farklı açıdan görünüm içerebiliyor.
Özetle
Amblem ve logo tasarım terimleri, marka ise hukuki kavram. Mevzuat şekilleri de marka olabilecek işaretler arasında sayıyor, ama iki şart koyuyor: ayırt edicilik ve sicilde gösterilebilirlik. Ses ve üç boyutlu işaretler gibi alışılmışın dışındaki türler için ayrı usul ve esaslar tanımlanmış durumda.
Tasarladığınız işaretin ayırt edici olup olmadığını, benzer başvuruları araştırarak kontrol ettiniz mi?
Güncelleme: 1 Eylül 2026. TÜRKPATENT'in marka bilgilendirme sayfası ve geleneksel olmayan marka türleri sayfası kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
