- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 713
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Bir görseli kırpmak, lekesini almak ya da arka planını temizlemek gerektiğinde akla gelen program çoğu zaman ücretli oluyor. Aynı işleri yapan, kurulum dosyası herkese açık ve kaynak kodu incelenebilir bir seçenek de var: GIMP.
Bu yazı programın ne olduğunu, adının nereden geldiğini, hangi işleri kapsadığını, nasıl genişletildiğini ve lisansının kullanıcıya ne verdiğini kendi belgeleriyle tanıtım sayfasından aktarıyor.
Ad ve tanım
Programın kullanıcı el kitabı, GIMP'i her türden görseli oluşturmak ve düzenlemek için çok platformlu bir araç olarak tanıtıyor. Adın açılımı da aynı sayfada: GNU Image Manipulation Program.
Tanıtım sayfası ise programı fotoğraf rötuşu, görsel kompozisyon ve görsel hazırlama gibi işler için serbestçe dağıtılan bir program olarak tarif ediyor.
Neleri kapsıyor?
El kitabı yeteneklerin listesini geniş tutuyor: basit bir boyama programı olarak kullanılabiliyor, uzman kalitesinde fotoğraf rötuş programı olabiliyor, dijital sanat üretmek için araç oluyor, çevrimiçi toplu işleme sistemi, seri görsel üretici ve görsel biçim dönüştürücü olarak çalışabiliyor.
Bu liste, programın tek bir işe göre değil bir işler kümesine göre tasarlandığını gösteriyor. Aynı arayüzden hem tek bir fotoğrafı düzeltmek hem de yüzlerce dosyayı sırayla işlemek mümkün.
- Rötuş: Fotoğraf üzerinde düzeltme ve temizleme.
- Kompozisyon: Birden çok görseli birleştirerek yeni bir görsel kurma.
- Dönüştürme: Görselin biçimini değiştirme ve toplu işleme.
Genişletilebilir olması ne demek?
El kitabı programın genişletilebilir ve büyütülebilir olduğunu, neredeyse her şeyi yapabilmesi için eklentiler ve uzantılarla desteklenecek biçimde tasarlandığını söylüyor.
Belge bir de betik arabiriminden söz ediyor: gelişmiş betik yazma arabirimi, en basit görevden en karmaşık görsel işleme yordamlarına kadar her şeyin kolayca betiklenmesini sağlıyor. Aynı düzenlemeyi yüzlerce dosyada tekrarlamanız gerekiyorsa bakılacak yer burası.
Püf nokta' Alıntı:
Hangi sistemlerde çalışıyor?
El kitabı, programın güçlü yanlarından birinin birçok kaynaktan ve birçok işletim sistemi için serbestçe elde edilebilmesi olduğunu belirtiyor. Çoğu GNU/Linux dağıtımının GIMP'i standart bir uygulama olarak içerdiğini de ekliyor.
Belge diğer sistemleri de sayıyor: program Microsoft Windows ve Apple'ın macOS sistemlerinde de kullanılabiliyor. Yani ekip içinde farklı işletim sistemleri varsa ortak bir araçta buluşmak mümkün.
Lisans kullanıcıya ne veriyor?
El kitabı, GIMP'in Genel Kamu Lisansı'nın üçüncü sürümüyle kapsanan bir özgür yazılım uygulaması olduğunu yazıyor. Belgeye göre bu lisans, kullanıcılara bilgisayar programlarını oluşturan kaynak koda erişme ve onu değiştirme özgürlüğü veriyor.
Tanıtım sayfası da yazılımın topluluk tarafından, özgür yazılım olarak, GIMP yazarları ve katkıda bulunanlar eliyle aynı lisans altında geliştirildiğini belirtiyor.
Piksel tabanlı düzenleyicilerin nasıl çalıştığını raster görüntü yazımızda anlatmıştık; aynı işi yollar ve eğrilerle yapan yaklaşımı ise vektör çizim yazımızda ele almıştık.
Belge nerede duruyor?
Tanıtım sayfası, projenin çevresindeki kaynakları da listeliyor: sıkça sorulan sorular bölümü, gizlilik politikası, erişilebilirlik bildirimi ve komut satırı kullanımı için hazırlanmış kılavuz sayfaları.
Komut satırı kılavuzlarının varlığı, programın yalnız pencereden kullanılan bir araç olmadığını gösteriyor. Sunucuda görsel işleyen bir akış kuracaksanız bakılacak yer arayüz değil, bu sayfalar.
Sayfa ayrıca projenin geçmişini üç döneme ayırıyor: 1996'daki 0.54 sürümüne kadar olan dönem, 1998'deki 1.0 sürümüne kadar olan dönem ve sonrası. Bu kadar uzun süredir sürdürülen bir belge zinciri, aracın bir kerelik bir çalışma olmadığını da anlatıyor.
Kim geliştiriyor?
El kitabının yazarlar bölümü, ilk sürümü Peter Mattis ve Spencer Kimball'ın yazdığını, yıllar içinde birçok kişinin geliştirme, sınama, destek, çeviri ve belgeleme yoluyla katkı verdiğini anlatıyor.
Belge yardım sisteminden de söz ediyor: belgeleme ekibi kullanıcı el kitabını hazırlıyor ve en güncel sürüm her zaman ekibin sitesinde bulunuyor. Bir aracı değerlendirirken belgesinin kim tarafından ve ne sıklıkla güncellendiği, en az arayüzü kadar önemli.
Ücretsiz araçların toplu bir listesini arıyorsanız ücretsiz tasarım araçları yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
GIMP nedir?
El kitabının tanımıyla, her türden görseli oluşturmak ve düzenlemek için kullanılan çok platformlu bir araç.
Adı ne anlama geliyor?
GNU Image Manipulation Program ifadesinin kısaltması.
Hangi işletim sistemlerinde çalışıyor?
Çoğu GNU/Linux dağıtımında standart olarak bulunuyor; Windows ve macOS için de mevcut.
Ücretli mi?
Tanıtım sayfası programı serbestçe dağıtılan bir program olarak tanımlıyor ve GPL sürüm 3 ile kapsandığını belirtiyor.
Toplu işlem yapabilir miyim?
El kitabı, gelişmiş betik arabirimiyle basitten karmaşığa görsel işleme yordamlarının betiklenebildiğini söylüyor.
Özetle
GIMP, fotoğraf rötuşundan toplu dönüştürmeye kadar geniş bir işler kümesini kapsayan, eklentiler ve betiklerle genişletilebilen çok platformlu bir görsel düzenleyici. GPL sürüm 3 ile dağıtılıyor ve bu lisans kaynak koda erişip değiştirme özgürlüğü veriyor. Linux dağıtımlarında hazır geliyor, Windows ve macOS için de bulunuyor.
Görsel işlerinizde tekrar eden hangi adımı betiğe devredebilirsiniz?
Güncelleme: 1 Eylül 2026. GIMP kullanıcı el kitabının giriş bölümü ve projenin tanıtım sayfası kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
