Sipariş Ne Demek, Kanun Hangi Hakları Tanıyor?

---

Sepete eklemek ile sipariş vermek arasındaki fark, ekranda tek bir düğme. Hukuk tarafında ise o düğme bir sözleşmeyi kuruyor: satıcı için teslim borcu, alıcı için ödeme borcu doğuyor.

Aşağıda siparişin ne zaman bağlayıcı hâle geldiğini, satıcının kaç gün içinde teslim etmek zorunda olduğunu, istenmeden gönderilen malda tüketicinin yükümlülüğünün ne olduğunu ve gecikme durumunda hangi hakkın doğduğunu kanun metnine bakarak topluyoruz.

Sipariş ne zaman bağlayıcı oluyor?​

Uzaktan yapılan alışverişin çerçevesi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile çiziliyor.

Kanunun 48. maddesi mesafeli sözleşmeyi şöyle tanımlıyor: satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, uzaktan iletişim araçlarının kullanılmasıyla kurulan sözleşme.

Sipariş anına özgü bir bilgilendirme yükümlülüğü de var. Tüketici, sözleşmeyi ya da buna karşılık gelen teklifi kabul etmeden önce, siparişi onaylandığı takdirde ödeme yükümlülüğü altına gireceği konusunda açık ve anlaşılır şekilde bilgilendiriliyor.

İspat yükünün yönü de belirtilmiş: tüketicinin bilgilendirildiğine ilişkin ispat yükü satıcı veya sağlayıcıya ait.

• Ne kuruluyor: Tarafların fiziksel olarak bir arada bulunmadığı bir sözleşme.
• Ne bildirilmeli: Onayın ödeme yükümlülüğü doğurduğu.
• Kim ispatlar: Bilgilendirmeyi yapan taraf, yani satıcı.

Teslim süresi kaç gün?​

Kanun teslimi taahhüde bağlıyor ama üst sınır koyuyor. Başlangıç anı siparişin satıcıya ulaşması; satıcı bu andan sonra, taahhüt ettiği süre içinde borcunu ifa etmek durumunda.

Bir de aşılamayan tavan var. Kişiye özel hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeler ayrık tutulmuş; bunun dışındaki mal satışlarında kanun otuz günlük bir azami süre koyuyor.

Süre aşılırsa sonucu yazılı: satıcı veya sağlayıcının bu süre içinde edimini yerine getirmemesi durumunda tüketici sözleşmeyi feshedebiliyor.

Sözleşmenin kendisinde nelerin bulunması gerektiğini mesafeli satış sözleşmesi yazımızda ele almıştık; buradaki süre o sözleşmenin ifa tarafı.

Geç teslim ayıp sayılır mı?​

Kanun gecikmeyi yalnız fesih sebebi olarak görmüyor. 8. maddede sözleşmeye aykırı ifa başlığı altında bir hüküm daha var.

Metne göre kararlaştırılan süre geçtiği hâlde mal teslim edilmemişse, ortada sözleşmeye aykırı bir ifa var sayılıyor.

Aynı fıkra montajı da kapsıyor: montajın satıcı tarafından ya da onun sorumluluğu altında gerçekleştirildiği durumlarda gereği gibi monte edilmemesi de sözleşmeye aykırı ifa sayılıyor.

Montajın tüketici tarafından yapılmasının öngörüldüğü hâllerde ise ölçüt talimat oluyor: montaj talimatındaki yanlışlık veya eksiklik nedeniyle montaj hatalı yapılmışsa yine sözleşmeye aykırı ifa söz konusu.

Püf nokta' Alıntı:

Kararlaştırılan sürede teslim edilmeyen mal, kanun karşısında yalnız geciken bir mal değil.

Genişletmek için tıkla ...

Sipariş edilmeyen mal gelirse​

Kanunun 7. maddesi, hiç sipariş verilmemiş bir malın gönderilmesini ayrı bir başlık olarak düzenliyor.

Kural açık: sipariş edilmeyen malların gönderilmesi ya da hizmetlerin sunulması durumunda tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri sürülemiyor.

Sessizlik de kabul sayılmıyor. Metne göre bu hâllerde tüketicinin sessiz kalması ya da mal veya hizmeti kullanmış olması, sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul beyanı olarak yorumlanamıyor.

Tüketiciye bir külfet de yüklenmiyor: malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü bulunmuyor. İddia tarafında ise ispat yükü net; bir mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia eden bu iddiasını ispatla yükümlü.

Teşhir edilen mal satılmak zorunda mı?​

Sipariş öncesindeki aşamayı da kanun düzenliyor. 6. maddeye göre vitrinde, rafta, elektronik ortamda veya açıkça görülebilir herhangi bir yerde teşhir edilen malın satışından kaçınılamıyor.

Tek istisna belirtilmiş: malın satılık olmadığını gösteren bir ibareye yer verilmiş olması. Hizmet tarafında da ölçüt benzer; hizmet sağlamaktan haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamıyor.

Aynı madde bağlı satışı da sınırlıyor. Ticari veya mesleki amaçlarla hareket edenler, aksine bir teamül, ticari örf veya âdet ya da haklı bir sebep yoksa, bir malın satışını kendi belirledikleri miktar, sayı, ebat gibi koşullara veya başka bir malın satın alınması şartına bağlayamıyor.

Bu hükmün uygulanması ve izlenmesi işleri Bakanlık ile belediyelere verilmiş durumda.

Siparişin kargo tarafına hangi verinin geçmesi gerektiğini kargo entegrasyonu yazımızda, stok kayıtlarının kanuni yönünü ise stok yazımızda anlatmıştık.

Sık Sorulan Sorular​

Sipariş ne demek?
Tüketicinin, ödeme yükümlülüğü doğuracağı kendisine bildirildikten sonra teklifi onaylamasıyla kurulan mesafeli sözleşme işlemi.

Sipariş kaç günde teslim edilmeli?
Satıcının taahhüt ettiği sürede. Kişiye özel hazırlananlar dışındaki mallarda kanun otuz günlük bir tavan koyuyor.

Teslim gecikirse ne yapılabilir?
Süre dolduğu hâlde borç ifa edilmemişse, sözleşmeyi feshetme hakkı tüketiciye geçiyor.

İstemediğim mal geldi, ne olacak?
Tüketiciye karşı hak ileri sürülemiyor; malı geri gönderme ya da saklama yükümlülüğünüz yok.

Sipariş verdiğimi kim ispatlar?
Bir mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia eden taraf ispatla yükümlü.

Özetle​

Sipariş, uzaktan kurulan bir sözleşmenin onay anı. Kanun bu ana üç güvence bağlıyor: onaydan önce ödeme yükümlülüğünün bildirilmesi, mal satışlarında otuz günü aşmayan teslim ve gecikmede fesih hakkı. İstenmeden gönderilen malda ise yük tümüyle gönderen tarafta; sessizlik kabul sayılmıyor, saklama zorunluluğu doğmuyor.

Kendi mağazanızda sipariş onayı ekranında ödeme yükümlülüğü açıkça yazıyor mu?

Güncelleme: 4 Eylül 2026. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (madde 7, 8 ve 48) kontrol edildi.

---