Subdomain Nedir, Alt Alan Adı Nasıl Tanımlanır?

---

blog.ornek.com ile ornek.com aynı alan adı mı, ayrı mı? Fatura tek, yönetim tek görünüyor ama teknik olarak ikisi arasında tanımlı bir ilişki var. Bu ilişkinin adı alt alan adı, yani subdomain.

Bu yazı subdomain'in ne olduğunu, isim ağacında nereye oturduğunu, hangi kurallara tabi olduğunu ve alan adıyla ilişkisinin nasıl sınandığını 1987 tarihli DNS belirtimine bakarak açıklıyor.

Belirtimdeki tanım​

RFC 1034 konuyu iki cümlede bağlıyor. Bir alan adı bir alan adıyla tanımlanır ve isim uzayının, o adın altında veya o ada eşit olan kısmından oluşur.

Devamı ilişkiyi kuruyor: bir alan, başka bir alanın içinde bulunuyorsa onun alt alanıdır (subdomain).

Belirtim bunu sınamak için kesin bir yöntem veriyor: alt alanın adının, kapsayan alanın adıyla bitip bitmediğine bakılıyor. Verilen örnek şu: A.B.C.D adı; B.C.D, C.D, D ve kök alanının alt alanıdır.

• Tanım: Bir alanın içinde yer alan alan, o alanın alt alanıdır.
• Sınama: Ad, kapsayan alanın adıyla bitiyor mu?
• Sonuç: İlişki hiyerarşik; tek bir ad birden çok alanın altında olabilir.

İsim uzayı neye benziyor?​

Belirtim DNS'in üç ana bileşeninden ilkini alan adı uzayı ve kaynak kayıtları olarak sayıyor; bunlar ağaç yapılı bir isim uzayı ve adlarla ilişkili veriler için hazırlanan tanımlar.

Belirtime göre isim uzayı ağacındaki her basamak bir kaynak kümesini adlandırıyor; bu küme boş da olabiliyor. Metin ağacın iç basamaklarıyla uçlarını kullanım açısından ayırmıyor, ikisine birden düğüm diyor.

Bu ayrım yapılmaması pratikte önemli: bir adın altında başka adlar bulunması, o adın kendi başına kayıt taşımasına engel değil. Yani hem ornek.com'un hem blog.ornek.com'un kaydı olabiliyor.

Püf nokta' Alıntı:

Alt alan adı ayrı bir alan adı satın almak değil; var olan adın altındaki bir düğümü kullanmak.

Genişletmek için tıkla ...

Etiket ve uzunluk sınırları​

Ağaçtaki her düğümün bir etiketi var ve belirtime göre etiket uzunluğu sıfır ile 63 sekizli arasında.

Kardeş düğümler aynı etiketi taşıyamıyor; ancak kardeş olmayan düğümler aynı etiketi kullanabiliyor. Bu yüzden farklı alanların altında aynı adda alt alan bulunabiliyor.

Bir alan adının tamamı için de sınır var: bütün etiket sekizlilerinin ve etiket uzunluklarının toplamı 255 ile sınırlı. Uzun ad zincirleri kurarken bu tavan hatırlanmalı.

Sıfır uzunluklu etiket ayrılmış durumda; kök için kullanılıyor. Bir düğümün alan adı ise kökten o düğüme kadar olan etiketlerin listesinden oluşuyor.

Yapıyı kim belirliyor?​

Belirtim, alt alanların nasıl adlandırılacağına karışmıyor. Politika gereği DNS teknik tanımları belirli bir ağaç yapısını ya da etiket seçme kurallarını dayatmıyor; amaç sistemi olabildiğince genel tutup üzerinde herhangi bir uygulama kurulabilmesini sağlamak.

Metin gerekçeyi de açıklıyor: isim uzayının ağ sınırlarına veya isim sunucularına göre düzenlenmek zorunda olmaması bilinçli bir tasarım. Örtük anlamın hiç olmaması değil, bu anlamın eldeki soruna göre seçilebilmesi hedefleniyor; ağacın farklı bölümleri farklı örtük anlamlar taşıyabiliyor.

Belirtim buna örnek de veriyor: IN-ADDR.ARPA alanı, görevi ağ veya makine numaralarını adlara çevirmek olduğu için ağ ve makine adresine göre düzenlenip dağıtılıyor.

Bunun kurumsal karşılığı şu: alt alanları bölüme, hizmete, dile ya da ortama göre adlandırma kararı size ait; belirtim hangisinin doğru olduğunu söylemiyor. Yine de metin, makineler ve posta kutuları için kullanılan "normal" bölümlerde isim uzayını daha tekdüze kılacak, büyümeye yer açacak ve yazılım geçişlerinde sorunları azaltacak yönergeler bulunduğunu belirtiyor.

Kayıtlar nasıl yönetiliyor?​

Alt alan tanımlamak, isim sunucusundaki kayıtlarla yapılıyor. Belirtim DNS bileşenleri arasında isim sunucularının yerel verilerini yabancı isim sunucularından tazelemesi için standart yöntemler de sayıyor.

Bu tazeleme mekanizması, yapılan değişikliğin neden herkeste aynı anda görünmediğini de açıklıyor; konuyu DNS değişikliği yazımızda ayrıntılandırmıştık.

Alan adı bir firmada, barındırma başka firmadaysa kayıtların hangi tarafta tutulacağı ayrı bir karar; bunun kurulumunu ayrı firma senaryosu yazımızda anlatmıştık.

Ne zaman alt alan, ne zaman yeni ad?​

Belirtimin sınaması ilişkiyi kesinleştiriyor: ad kapsayan adla bitiyorsa aynı ağacın altındasınız. Bitmiyorsa bambaşka bir alan adı almış olursunuz.

Karar teknik olduğu kadar yönetimsel de. Ana adın kendisinin nasıl yapılandırıldığını domain yazımızda ele almıştık; alt alan bu yapının içine yerleşiyor.

Sık Sorulan Sorular​

Subdomain nedir?
RFC 1034'e göre, başka bir alanın içinde bulunan alandır; adı kapsayan alanın adıyla biter.

Bir ad kaç alanın alt alanı olabilir?
Zincirdeki her üst basamağın. Belirtimin örneğinde A.B.C.D; B.C.D, C.D, D ve kökün alt alanıdır.

Etiket uzunluğu sınırı var mı?
Var. Her etiket sıfır ile 63 sekizli arasında; adın tamamı 255 sekizliyi aşamaz.

Aynı alt alan adı başka yerde kullanılabilir mi?
Kardeş düğümler aynı etiketi taşıyamaz, kardeş olmayanlar taşıyabilir.

Alt alanın kendi kaydı olur mu?
Olur. Belirtim iç düğümlerle yapraklar arasında kullanım farkı gözetmiyor.

Özetle​

Subdomain, DNS'in ağaç yapılı isim uzayında başka bir alanın altında kalan alan. İlişkinin sınaması basit: alt alanın adı, kapsayan alanın adıyla bitiyor. Etiketler 63 sekizliyi, adın tamamı 255 sekizliyi aşamıyor; kardeş düğümler aynı etiketi paylaşamıyor. Alt alan yeni bir ad satın almak değil, var olan adın altına bir düğüm eklemek anlamına geliyor.

Sitenizde ayrı bir bölüm açarken alt alan mı kuruyorsunuz, yoksa yeni ad mı alıyorsunuz?

Güncelleme: 2 Eylül 2026. RFC 1034 (Domain Names - Concepts and Facilities) kontrol edildi.

---