- Katılım
- 21 May 2023
- Mesajlar
- 713
- Tepki
- 17
- Puan
- 18
Bir görseli siteye yüklediniz, sayfa hâlâ ağır. Aynı görseli başka bir biçimde kaydettiğinizde dosya yarıya iniyor ve ekranda gözle görülür bir fark yok. Bu biçimin adı çoğu zaman WebP oluyor.
Burada biçimin ne olduğunu, hangi kazancı hangi ölçüyle vaat ettiğini, şeffaflık ve hareketli görsellerde nasıl davrandığını ve standart tarafında nereye oturduğunu üreticinin belgesiyle IETF metnine bakarak ele alıyoruz.
WebP ne?
Google'ın WebP tanıtım sayfası, biçimi web'deki resimler için üstün kalitede kayıpsız ve kayıplı sıkıştırma sağlayan modern bir resim biçimi olarak tanımlıyor. Sayfaya göre amaç, daha küçük ve daha zengin resimlerle web'i hızlandırmak.
Buradaki "kayıpsız ve kayıplı" ikilisi önemli: tek bir biçim, hem veri kaybetmeden hem de kaliteden ödün vererek sıkıştırma yapabiliyor. Klasik düzende bu iş iki ayrı biçime dağılıyordu.
Kazanç ne kadar?
Sayfa oranları açıkça veriyor:
- Kayıpsız: WebP resimler PNG'lere kıyasla yüzde 26 daha küçük.
- Kayıplı: Eşdeğer SSIM kalite endeksinde benzer JPEG resimlerden yüzde 25-34 daha küçük.
- Şeffaflık: Kayıpsız WebP, alfa kanalını yüzde 22 ek bayt maliyetiyle destekliyor.
Kayıplı RGB sıkıştırmanın kabul edilebilir olduğu durumlarda kayıplı WebP de şeffaflığı destekliyor ve sayfaya göre genellikle PNG'ye kıyasla üç kat daha küçük dosyalar veriyor.
Hareketli görsellerde ne oluyor?
Aynı sayfa, kayıplı, kayıpsız ve şeffaflık desteğinin hareketli WebP resimlerinde de bulunduğunu ve bunların GIF ile APNG'ye kıyasla daha küçük boyutlar verebildiğini söylüyor.
Yani tek bir biçim, sitede ayrı ayrı tutulan üç dört dosya türünün işini görebiliyor. Bu, dosya sayısını azalttığı için bakım tarafında da fark yaratıyor.
Küçülme nereden geliyor?
Tanıtım sayfası yöntemi de açıklıyor: kayıplı WebP sıkıştırma, bir resmi kodlamak için tahmini kodlama kullanıyor ve bu, videolarda ana kareleri sıkıştırmak için kullanılan yöntemin aynısı.
Bunun pratik anlamı, biçimin bir fotoğraf biçiminden çok bir video karesi gibi ele alınması. Komşu piksellerden tahmin üretip yalnız farkı saklamak, tekrar eden alanları olan görsellerde ciddi kazanç sağlıyor.
Püf nokta' Alıntı:
Standart tarafında durumu ne?
Biçim, IETF tarafından RFC 9649 olarak yayımlandı. Belge Kasım 2024 tarihli ve kategorisi bilgilendirme; özetinde WebP resim biçimini tanımladığı ve kullanımını destekleyen bir medya türünü kaydettiği yazıyor.
Metnin IANA bölümü bu medya türünü de adlandırıyor: image/webp. Sunucunuzun bu dosyaları doğru başlıkla göndermesi gerektiğinde bakılacak yer burası.
Sitede kullanırken nelere dikkat etmeli?
Biçim değişikliğinin kazancını görmek için ölçüm şart, ama tek bir ölçüm yanıltıcı olabiliyor: araçların neden her denemede başka bir puan verdiğini hız testi yazımızda tartışmıştık.
Logo ve çizim gibi işlerde ise piksel tabanlı bir biçim her zaman doğru seçim olmayabiliyor; yollar ve eğrilerle çalışan yaklaşımın farkını vektör çizim yazımızda ele almıştık. Renklerin ekrandan ekrana değişmesi konusu da ayrı bir başlık; onu renk profili yazımızda görebilirsiniz.
Dosyanın içinde ne var?
RFC 9649'un giriş bölümü biçimi teknik olarak da yerine oturtuyor: WebP, RIFF adlı kaynak değişim dosya biçimine dayanan ve kayıpsız ile kayıplı sıkıştırmanın yanında alfa kanalını ve animasyonu destekleyen bir resim dosyası biçimi. Metin, kapsadığı kullanım alanlarının JPEG, PNG ve GIF ile benzer olduğunu söylüyor.
Belge iki ayrı sıkıştırma algoritması bulunduğunu da anlatıyor. Kayıplı sıkıştırma VP8 kare içi kodlamayla yapılıyor; kayıpsız algoritma ise piksel değerlerini tam olarak saklayıp geri veriyor, tamamen şeffaf piksellerin renk değerleri dahil.
Neden "ağ için" deniyor?
Aynı metin, biçimin ağ üzerinden hızlı resim aktarımı için iyileştirildiğini ve örnek olarak web sitelerini veriyor. Renk profili, üstveri ve animasyon gibi özelliklerde diğer biçimlerle denk olduğunu da ekliyor.
Yani WebP'yi ayıran şey yalnız sıkıştırma oranı değil; dosyanın taşınma amacına göre tasarlanmış olması. Sayfa açılırken indirilen bayt sayısı doğrudan bekleme süresine dönüştüğü için bu tercih ölçülebilir bir fark yaratıyor.
Sık Sorulan Sorular
WebP nedir?
Google'ın tanımıyla, web'deki resimler için kayıpsız ve kayıplı sıkıştırma sağlayan modern bir resim biçimi.
PNG'ye göre ne kadar küçük?
Sayfaya göre kayıpsız WebP resimler PNG'lere kıyasla yüzde 26 daha küçük.
JPEG'e göre farkı ne?
Eşdeğer SSIM kalite endeksinde kayıplı WebP, benzer JPEG resimlerden yüzde 25-34 daha küçük.
Şeffaflık destekliyor mu?
Destekliyor. Kayıpsızda yüzde 22 ek bayt maliyetiyle, kayıplıda ise RGB sıkıştırmanın kabul edilebilir olduğu durumlarda.
Resmî bir tanımı var mı?
Var. Biçim, Kasım 2024 tarihli RFC 9649 ile tanımlandı ve image/webp medya türü kaydedildi.
Özetle
WebP, tek bir biçimde kayıpsız ve kayıplı sıkıştırmayı, şeffaflığı ve hareketli görselleri birleştiren bir resim biçimi. Üreticinin verdiği oranlar PNG'ye göre yüzde 26, JPEG'e göre yüzde 25-34 küçülme söylüyor; şeffaflığın kayıpsızda yüzde 22 ek maliyeti var. Biçim RFC 9649 ile tanımlanmış durumda ve medya türü image/webp olarak kayıtlı.
Sitenizdeki görselleri hangi ölçütle seçiyorsunuz: alışkanlıkla mı, dosya boyutunu karşılaştırarak mı?
Güncelleme: 1 Eylül 2026. Google'ın WebP tanıtım sayfası ve IETF'in RFC 9649 metni kontrol edildi.
Dijital Dünyanıza Yön Veren Pusula
